Ολοκληρώθηκε στο Τελ Αβίβ η επίσημη τελετή υπογραφών για το εξοπλιστικό πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα», σφραγίζοντας μια συμφωνία συνολικού προϋπολογισμού 3,035 δισεκατομμυρίων ευρώ μεταξύ του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του κατοχικού κράτους του Ισραήλ.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμυντική προμήθεια στην ιστορία των εξαγωγών του Τελ Αβίβ, η οποία ξεπερνά ακόμη και την αντίστοιχη συμφωνία της Γερμανίας. Ωστόσο, πίσω από τις επίσημες διακηρύξεις για την τεχνολογική αναβάθμιση της εθνικής άμυνας, η συγκεκριμένη δέσμευση αναδεικνύει μια αμείλικτη δημοσιονομική ασυμμετρία, ενώ παράλληλα εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις γεωπολιτικές εξαρτήσεις και τους θεσμικούς περιορισμούς στη χρήση των συστημάτων.
Η οικονομική διάσταση της συμφωνίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αντιπαραβληθεί με τα μεγέθη της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στον Προϋπολογισμό του 2026, τα συνολικά έσοδα από άμεσους φόρους υπολογίζονται σε 65,586 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι περίπου το 5,34% των άμεσων φόρων που καταβάλλουν οι Έλληνες πολίτες κατευθύνεται απευθείας στις αμυντικές βιομηχανίες του Ισραήλ. Ακόμη και αν η αποπληρωμή κατανεμηθεί στην τριετία που απαιτείται για την πλήρη επιχειρησιακή ένταξη του συστήματος, ή διευρυνθεί σε βάθος δεκαετίας, πρόκειται για μια τεράστια δέσμευση προς μία και μόνο χώρα, την οποία δεν έχει αναλάβει κανένα άλλο κράτος μέχρι σήμερα.
Τεχνολογική αρχιτεκτονική, τεχνητή νοημοσύνη και ελληνική βιομηχανία
Η υπογραφή της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε από τον Γενικό Διευθυντή Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα, και από την πλευρά του κατοχικού καθεστώτος από τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Άμυνας Αμίρ Μπαράμ, τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας (SIBAT) Γιαΐρ Κούλας, τον επικεφαλής της Διεύθυνσης Έρευνας και Ανάπτυξης (DDR&D) Ντάνιελ Γκολντ, τον επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας Μοσέ Πατέλ, καθώς και τους Διευθύνοντες Συμβούλους της Rafael, Γιοάβ Τουργκεμάν, και της κρατικής IAI, Γκάι Μπαρλέβ.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» συνιστά ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας που βασίζεται σε αρχιτεκτονική του κατοχικού καθεστώτος και περιλαμβάνει τα αυτοκινούμενα συστήματα μικρού βεληνεκούς SPYDER της Rafael, τα Barak MX της IAI για μεσαίο βεληνεκές και το David’s Sling για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων και απειλών μακράς εμβελείας. Το σύστημα ενσωματώνει λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο εκτελεί αυτόματα τον εντοπισμό, την κατηγοριοποίηση και την επιλογή του βέλτιστου μέσου κατάρριψης χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Βασικός επιχειρησιακός στόχος είναι η μείωση του δυσανάλογα υψηλού κόστους που επιβαρύνει την Πολεμική Αεροπορία κατά τις αναχαιτίσεις τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones και UAVs). Παράλληλα, τα συστήματα αυτά φέρουν την επιχειρησιακή πιστοποίηση της ενσωμάτωσής τους στο σύστημα Iron Dome του κατοχικού καθεστώτος.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, προβλέπεται η συμμετοχή 19 ελληνικών εταιρειών, με το ποσοστό εγχώριας προστιθέμενης αξίας να υπερβαίνει το 25% (750 εκατομμύρια ευρώ), καθώς και η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα με εξαγωγικές προοπτικές.
Αμερικανικές εγκρίσεις, γεωπολιτικές εξαρτήσεις και η «στρατηγική» διάσταση
Πέρα από την τεχνολογική πλευρά, η συμφωνία εγείρει κρίσιμα ζητήματα επιχειρησιακής αυτονομίας. Ενώ τα συστήματα Barak MX και SPYDER βασίζονται αμιγώς σε τεχνολογία του κατοχικού καθεστώτος, η «Σφεντόνα του Δαβίδ» αποτελεί προϊόν συνανάπτυξης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως επισημαίνει το ουκρανικό αμυντικό μέσο Militarnyi, επικαλούμενο τις ανακοινώσεις του φινλανδικού Υπουργείου Άμυνας για το σύστημα που αναχαιτίζει στόχους σε αποστάσεις από 40 έως 298 χιλιόμετρα και ελάχιστο ύψος 14,5 χιλιομέτρων, η πώλησή του απαιτεί τη ρητή έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης. Συνεπώς, τίθεται το ερώτημα εάν έχουν επιβληθεί ειδικοί όροι, περιορισμοί στη χρήση ή δικαιώματα βέτο από την Ουάσινγκτον στην ελληνική περίπτωση.
Την ίδια στιγμή, ο οικονομικός Τύπος του Τελ Αβίβ πανηγυρίζει για την επίτευξη της συμφωνίας. Σε αναλύσεις της οικονομικής εφημερίδας Globes, σημειώνεται ότι η προμήθεια αυτή ξεπερνά τα στενά εξοπλιστικά όρια και αποκτά σαφή στρατηγικό χαρακτήρα. Όπως αναφέρει το μέσο: «Οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές προς την Ευρώπη καταρρίπτουν ρεκόρ, όμως η τελευταία συμφωνία με την Ελλάδα, ύψους 3,5 δισ. ευρώ, έχει επίσης στρατηγική διάσταση. Ενώ η συμφωνία για το Arrow 3 με τη Γερμανία θεωρήθηκε πρωτίστως ως απάντηση στον πόλεμο στην Ουκρανία, η τελευταία προμήθεια της Ελλάδας αντανακλά την ανάπτυξη μιας περιφερειακής συμμαχίας κατά της Τουρκίας».
Η ίδια ανάλυση συνδέει τις εξελίξεις με τις περιφερειακές ενεργειακές ισορροπίες, υπενθυμίζοντας ότι η Αθήνα κήρυξε πέρυσι κλειστή θαλάσσια ζώνη στα ανοικτά της Κάσου και της Καρπάθου για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης του κατοχικού καθεστώτος με την Ευρώπη, όπου οι εργασίες ιταλικού πλοίου καθυστέρησαν υπό την απειλή τουρκικής στρατιωτικής εμπλοκής.
Η ελληνική πλευρά φαίνεται έτσι να προσδένεται στο άρμα της πολεμικής βιομηχανίας του κατοχικού καθεστώτος, μετατρέποντας τους πόρους των φορολογουμένων σε όχημα γεωπολιτικών επιλογών αμφίβολης απόδοσης, με βαρύ τίμημα για τη δημόσια οικονομία και την εγχώρια ανάπτυξη.
Διαβάστε επίσης:
«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Πράσινο φως επιτροπής για εξοπλισμούς έως 5 δισ. ευρώ
Reuters: Η Ελλάδα αγοράζει πυραύλους από το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια