Αποχαιρέτα το, το ποδόσφαιρο που χάνεις

Η δημιουργία της ευρωπαϊκής Super League ανακοινώθηκε και το ποδόσφαιρο απομακρύνεται ακόμα περισσότερο από τις αρχές του, καθώς μεταλλάσσεται σε ένα κλειστό κλαμπ πλουσίων.

Θάνος Σαρρής 19/04/2021 | 13:10

Οι ενδείξεις υπήρχαν εδώ καιρό. Για την ακρίβεια, εδώ και αρκετό καιρό. Ο πρώην δημοσιογράφος του Guardian, Άρθουρ Χόπκραφτ, στο βιβλίο του με τίτλο "Football Man" σημειώνει ότι η πρώτη σκέψη αποκοπής των μεγάλων ομάδων της Ευρώπης από τις λίγκες τους, όσο και από τις διοργανώσεις που ελέγχει η UEFA, γεννήθηκε το 1968. Φυσικά, από τότε οι συμμαχίες στο κορυφαίο επίπεδο του ποδοσφαίρου άλλαξαν πολλάκις, αλλά η ιδέα ήταν εκεί, ακολουθώντας το ταξίδι που είχε περιγράψει ο Εδουάρδο Γκαλεάνο: από το πηγαίο στο αναγκαίο, από το παιχνίδι στη βιομηχανία.

Η «βόμβα» που ακολούθησε μερικούς μήνες πριν από τον πρώην, πλέον, πρόεδρο της Μπαρτσελόνα, Ζόσεπ Μαρία Μπαρτομέου, πυροδότησε τις εξελίξεις. Ο ισχυρός άνδρας της Μπάρτσα παραιτήθηκε τελικά, υπό το βάρος των πιέσεων και αποκάλυψε ότι το συμβούλιο άναψε το «πράσινο φως» για συμμετοχή στην ευρωπαϊκή Super League. Ακολούθησαν νέα ραντεβού, διαψεύσεις, ανακοινώσεις, καθώς και η σπάνια συμμαχία της UEFA με τη FIFA. Τα είχαμε καταγράψει όλα ΕΔΩ.

Η κορύφωση του πλάνου

Κι έτσι ξαφνικά, ένα κυριακάτικο βραδάκι του Απριλίου, η μία ομάδα μετά την άλλη ξεκίνησαν να ανακοινώνουν μέσω Social Media τη συμμετοχή τους στη νεοσύστατη Super League! «Δώδεκα από τα μεγαλύτερα ηγετικά κλαμπ της Ευρώπης συναντήθηκαν και συμφώνησαν στη δημιουργία μιας διοργάνωσης που θα διεξάγεται στα μέσα της εβδομάδας και θα διοικείται από τα ιδρυτικά της μέλη», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση της νέας λίγκας, που από την πρώτη στιγμή είχε την υποστήριξη των έξι «μεγάλων» της Αγγλίας: Της Λίβερπουλ, της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, της Μάντσεστερ Σίτι, της Άρσεναλ, της Τότεναμ και της Τσέλσι. Γιουβέντους, Ίντερ και Μίλαν αποτέλεσαν τον ιταλικό πόλο και Ρεάλ Μαδρίτης, Μπαρτσελόνα και Ατλέτικο Μαδρίτης τον ισπανικό. Είναι χαρακτηριστικό το ότι η Κέιτι Πέριορ, η οποία ανέλαβε να «τρέξει» επικοινωνιακά το λανσάρισμα, ήταν διευθύντρια επικοινωνίας της Τερίζα Μέι στον καιρό της πρωθυπουργίας της στην Αγγλία, ενώ είχε αναλάβει και την καμπάνια του Μπόρις Τζόνσον. Όλοι γνώριζαν πως η επικοινωνιακή μάχη θα είναι μεγάλη.

Ο Φλορεντίνο Πέρεθ της Ρεάλ Μαδρίτης έχει κομβικό ρόλο και αναμένεται να είναι ο πρόεδρος σε περίπτωση που το πλάνο υλοποιηθεί, ενώ ο Αντρέα Ανιέλι της Γιουβέντους και ο Τζόελ Γκλέιζερ της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ είναι πιθανόν να αναλάβουν ρολο αντιπροέδρου. Ο πρώτος παραιτήθηκε από τα αξιώματα που είχε στην ευρωπαϊκή ομοσπονδία. Ο Τζον Χένρι της Λίβερπουλ και ο Σταν Κρόνκε της Άρσεναλ παραμένουν από κοντά, καθώς έπαιξαν με τη σειρά τους σημαντικό ρόλο στις επαφές.

Η Ντόρτμουντ, η Παρί Σεν Ζερμέν και η Μπάγερν Μονάχου είναι οι τρεις ακόμα ομάδες που οι ιθύνοντες της Super League θέλουν να φέρουν στο τραπέζι. Η θέση τους ήταν αρνητική, όμως τα ρεπορτάζ στη συνέχει εμφάνισαν τους Βαυαρούς και τους Παριζιάνους να αλλάζουν ρότα. Οι πρωτεργάτες τις θέλουν, προκειμένου να φτάσουν τα 15 ιδρυτικά μέλη και να αφήσουν πέντε ακόμα θέσεις για συμμετοχή στο πρωτάθλημα που οραματίζονται. Ακόμα, δεν έχει ξεκαθαρίσει το πώς οι άλλες πέντε ομάδες θα προκρίνονται. Το σχέδιο που υπάρχει είναι για δύο ομίλους των δέκα ομάδων, με σέντρα τον Αύγουστο. Θα γίνονται διπλοί αγώνες και οι τρεις πρώτοι κάθε ομίλου θα προκρίνονται στα προημιτελικά, ενώ θα υπάρχουν αναμετρήσεις ανάμεσα στους τέταρτους και στους πέμπτους, ως μπαράζ, για το τελευταίο ζευγάρι των «8». Προφανώς, χωρίς να τους ενδιαφέρουν τα τοπικά πρωταθλήματα, χωρίς να τους νοιάζει το Champions και το Europa League.

Πρόλαβαν την UEFA!

Στο μήνυμά τους, προανήγγειλαν και την αντίστοιχη λίγκα γυναικών, ενώ είναι ξεκάθαρο πως αυτό σημαίνει ότι δεν θα αγωνίζονται στις διοργανώσεις της UEFA. Η «βόμβα» έσκασε μια μέρα πριν τις πογραμματισμένες εξαγγελίες της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας σχετικά με το νέο φορμάτ του Champions League, το οποίο θα ισχύσει από το 2024 και θα διαφοροποιηθεί στη διεξαγωγή του με τον τρόπο που το ξέρουμε τώρα. Η φάση των ομίλων θα μετεξελιχθεί σύμφωνα με το παράδειγμα της ελβετικής λίγκας, με κάθε ομάδες να δίνει 10 ματς, πέντε εντός και πέντε εκτός έδρας. Το timing των εξαγγελιών της Super League δεν ήταν καθόλου τυχαίο, προκαλώντας μια πολύ μεγάλη κρίση στο εσωτερικό της UEFA, η οποία αντιμετωπίζει μια πρωτοφανή κατάσταση. Οι ανακοινώσεις ήταν προγραμματισμένες για τα τέλη Μαρτίου, όμως η αδυναμία συμφωνίας με την ECA (European Club Association), η οποία προτάσσει τα συμφέροντα των συλλόγων, καθυστέρησαν τις εξελίξεις. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, οι μεγάλες ομάδες διαφωνούν με το «ελβετικού» τύπου πρωτάθλημα, ενώ έχουν στα χέρια τους μελέτες που δείχνουν ότι οι νεότεροι φίλαθλοι θέλουν να βλέπουν περισσότερα ματς ανάμεσα στις «μεγάλες» ομάδες.

Προφανώς, ο λόγος που αντιδρούν και σχεδιάζουν το δικό τους πρωτάθλημα δεν είναι μόνο αυτός, αλλά η μεγαλύτερη επιρροή στα εμπορικά και τηλεοπτικά δικαιώματα. Το κέρδος, η απληστία. Βγάζοντας από τη μέση την UEFA, όλα η διαχείριση των εσόδων περνά στα χέρια τους. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, ρεπορτάζ των New York Times έφερε στη δημοσιότητα την πρόβλεψη εσόδων για τη Super League. Υπολογίζεται ότι κάθε κλαμπ που συμμετέχει έχει λαμβάνειν 400 εκατομμύρια δολάρια, περίπου τέσσερις φορές περισσότερα από τον κάτοχο του Champions League. Υπάρχουν, άλλωστε, συζητήσεις με την JP Morgan, προκειμένου να λειτουργήσει ως χρηματοδότης. Και το παιχνίδι; Αυτό, δεν τους αφορά.

Αντιδράσεις και κίνδυνος τιμωρίας για τις ομάδες

Η UEFA, φυσικά, δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Ένωσε τις δυνάμεις με τις ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες και τις διοργανώτριες αρχές των μεγαλύτερων πρωταθλημάτων, απειλώντας με αποκλεισμούς και μηνύσεις. Θεωρητικά, η δαμόκλειος σπάθη που κρέμεται πάνω από τα κλαμπ αυτά είναι η αποβολή από τα εθνικά πρωταθλήματα, από τις διασυλλογικές διοργανώσεις, προφανώς, αλλά και η απαγόρευση των παικτών να αγωνίζονται με τις εθνικές τους ομάδες στις διοργανώσεις της UEFA. Κάποιες πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας, έκαναν λόγο ακόμα και για άμεση αποβολή των ομάδων, σε περίπτωση που δεν ανατραπούν τα πλάνα, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει ντόμινο εξελίξεων στις τρέχουσες διοργανώσεις. Η FIFA, επίσης, εξέφρασε τη διαφωνία της, χωρίς να μπει σε περισσότερες λεπτομέρειες.

Η Premier League επικοινώνησε άμεσα με όλες τις ομάδες της κορυφαίας κατηγορίας του αγγλικού πρωταθλήματος και ζήτησε από τους έξι «μεγάλους» της να αποσυρθούν άμεσα, πριν γίνει ζημιά που δεν μπορεί να διορθωθεί. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι χρειάζεται η έγκρισή της για τη συμμετοχή τους σε μια νέα διοργάνωση. Σε επαγρύπνηση βρίσκονται και τα νομικά επιτελεία των τηλεοπτικών παρόχων, οι οποίοι κατανοούν πως σε περίπτωση αποχώρησης των ομάδων αυτών από το Champions League, το προϊόν θα υποτιμηθεί άμεσα.

Η μάχη για το ίδιο το ποδόσφαιρο

Κάποιες πηγές θεωρούν πως η κίνηση των συλλόγων έγινε για να πιέσει ακόμα περισσότερο την UEFA, έτσι ώστε η νέα μορφή του Champions League από το 2024 κι έπειτα να τους αποφέρει περισσότερα κέρδη και μεγαλύτερη εξουσία. Άλλοι, πάλι, αναφέρουν πως στόχος είναι να φέρουν προ τετελεσμένου την UEFA, ούτως ώστε η δική τους Super League να γίνει το νέο Champions League, χωρίς να είναι τόσο «κλειστή» όσο στο αρχικό πλάνο. Σε κάθε περίπτωση, αν προχωρήσει, οι συνέπειες θα είναι απρόβλεπτες. Ολόκληρο το ποδοσφαιρικό οικοδόμημα αυτή τη στιγμή στέκεται, όπως στέκεται, με τα χρήματα που φτάνουν στα χαμηλότερα στρώματά του μέσω των Ομοσπονδιών και των ποσοστών από όλα τα δικαιώματα. Όλο αυτό θα πρέπει να επανεκτιμηθεί, ενώ τα τοπικά πρωταθλήματα θα ρημάξουν. Η «κλειστή» λίγκα θα σκοτώσει τις υπόλοιπες ομάδες και θα αμβλύνει ακόμα περισσότερο τις διαφορές.

Οι οπαδοί των ομάδων έχουν ήδη ξεκινήσει να ασκούν κριτική, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το τραστ εκείνων της Τότεναμ, που κατηγόρησε τη διοίκηση για λαιμαργία που βάζει σε κίνδυνο την ομάδα. Ο κόσμος του ποδοσφαίρου αντιδρά και είναι πολύ χαρακτηριστικά τα λόγια του πρώην αμυντικού της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και μέλους της θρυλικής «τάξης του ‘92» των «Κόκκινων Διαβόλων», Γκάρι Νέβιλ: «Είμαι οπαδός της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ εδώ και 40 χρόνια, αλλά είμαι αηδιασμένος. Είμαι αηδιασμένος περισσότερο και με τη Λίβερπουλ που έχει "μότο το You 'll never walk alone" και το ότι είναι ο σύλλογος των οπαδών. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ που γεννήθηκε από εργάτες πριν από 100 χρόνια και τώρα ετοιμάζεται για μια Λίγκα δίχως ανταγωνισμό, όπου δεν υπάρχει υποβιβασμός; Είναι ντροπή, πρέπει να το πολεμήσουμε αυτό που πάει να γίνει... Είναι ξεκάθαρη απληστία». Προφανώς, η UEFA έχει κάνει πολλά λάθη, όμως τη δεδομένη στιγμή η Super League φαντάζει ως μια δυστοπία, που ούτε ο ίδιος ο Γκαλεάνο ίσως δεν φανταζόταν. Ο «πόλεμος», πάντως, έχει ακόμα αρκετές μάχες. Τόσο στο πεδίο, όσο και παρασκηνιακά…