Το Αντιφασιστικό Μέτωπο Παιδείας (2012 – 2014) και η δοκιμασία των εκπαιδευτικών

Έπρεπε και πρέπει πρώτα να απαντήσουμε στον φασισμό και συγχρόνως να ετοιμάζουμε το δικό μας σχέδιο για τον κόσμο. Κι αυτό το έργο σήμερα έχει το όνομα του παιδιού – πρόσφυγα, της φτώχειας της παιδικής ηλικίας, των Καμένων Βούρλων, των θρανίων της άνοιξης, της κοινότητας, της κυβέρνησης των παιδιών...

Μπάμπης Μπαλτάς 05/10/2020 | 20:00

«Ως εκπαιδευτικοί, ως δάσκαλοι, είμαστε υποχρεωμένοι να προστατεύσουμε τους μαθητές μας από τη ναζιστική προπαγάνδα, από το ρατσιστικό δηλητήριο που προσπαθούν να τους σπείρουν αυτοί που μετέπειτα τους στρατολογούν και τους «εκπαιδεύουν» με «νυχτερινές βόλτες» και μαχαιρώματα μεταναστών. Ας μην ξεχνάμε ότι η Χρυσή Νεολαία του Χίτλερ εξολοθρεύτηκε όλη στα πεδία των μαχών και ότι ο Φύρερ τους, επιστράτευε μικρά παιδιά και τα έστελνε στην πρώτη γραμμή της μάχης. 

Καλούμε την ΟΛΜΕ, τη ΔΟΕ, τις ΕΛΜΕ, τους συλλόγους δασκάλων, τους συλλόγους γονέων, τις μαθητικές κοινότητες, κάθε δημοκράτη εκπαιδευτικό, να τοποθετηθούν με αποφάσεις και ξεκάθαρη θέση πάνω στο θέμα. Θέλουμε σχολεία καθαρά από φασίστες και θα τα έχουμε! Είναι χρέος μας! Απέναντι στη συνείδηση μας, στον παιδαγωγικό μας ρόλο ως δασκάλων, απέναντι στους μαθητές μας και απέναντι στην κοινωνία!» (Αντιφασιστικό Μέτωπο Παιδείας 12/11/2012)

Το προγραμματικό αυτό κείμενο των εκπαιδευτικών  σηματοδοτούσε μια πορεία που μέσα της θα περιλαμβανόταν οι διώξεις των εκπαιδευτικών, ο θάνατος του Παύλου, η δημιουργία του «Σκασιαρχείου», η σύγκρουση διοίκησης και παιδαγωγικής και η σύγκρουση στην κοινωνία και τα κινήματα του εθνικισμού με τις διεργασίες για μια αριστερή έξοδο από την κρίση. Είναι η περίοδος που ανθούν οι νέες παιδαγωγικές ομάδες και το θέατρο του καταπιεσμένου. Είναι η περίοδος που ανθεί το έργο της «Συντεχνίας τους Γέλιου» και του θεάτρου «Εμπρός».

Ήμασταν εκεί, σ’ αυτό το μέτωπο και είδαμε από κοντά την πορεία των σχέσεων κοινωνίας, τέχνης και εκπαίδευσης. Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τους εκπαιδευτικούς και τη ματαίωση του διαφωτισμού που επιχείρησαν στα σχολεία. Λίγες εκατοντάδες εκπαιδευτικών υπέστησαν τα πάνδεινα από την άνοδο της Χρυσής Αυγής. Και μπόρεσαν να ησυχάσουν λίγο από τον θάνατο του Παύλου, την υποχώρηση του εκφασισμού της ελληνικής κοινωνίας και τις διεργασίες που ακολούθησαν.

Όμως δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τους γονείς που παρέμβαιναν στο έργο μας, τον γονιό που ζητούσε  από τη δασκάλα να μην παίζει ταινίες με μετανάστες γιατί θα απολυθεί, τη νηπιαγωγό που είχε και άλλες σημαίες στην τάξη εκτός από την ελληνική, την καθηγήτρια που μοίραζε φυλλάδια για μια αντιφασιστική συναυλία και πέρασε ΕΔΕ μέχρι που απεβίωσε, τον καθηγητή που επέτρεψε στην μαθήτριά του να γράψει σ’ άλλη γλώσσα διαγώνισμα κι οδηγήθηκε σε ΕΔΕ, τη μόνιμη απειλή απόλυσης των εκπαιδευτικών από τον νόμο Μανιτάκη, τη δασκάλα που διώχθηκε από τη δουλειά της γιατί αρνήθηκε να τιμωρήσει παραδειγματικά μαθητή που απώλεσε 2 ευρώ, την καθηγήτρια που μονόγραφε την κόλα του γιου τού «πρώτου πολίτη της χώρας» κι έχασε τη δουλειά της, τους εκπαιδευτικούς που σταμάτησαν να διεκδικούν το χώρο με τα παιδάκια τους και να βγαίνουν έξω από το σχολείο, εκεί που απλώνονταν ο φασισμός στις γειτονιές, την υποχώρηση του μαθήματος της Αγωγής του Πολίτη, με τους συναδέλφους και τη διοίκηση του σχολείου να λένε πως είναι νόμιμο κόμμα η Χρυσή Αυγή και πως «αυτό που κάνεις είναι προπαγάνδα»  ή τα συνθήματα που γράφονταν έξω από τα σχολεία, εκεί που ο εκπαιδευτικός καλούσε Ελληνοεβραίους πολίτες να μιλήσουν.

Ή ακόμη άνοιγαν και τα γραφεία της Χρυσής Αυγής. Η ομάδα που είχαμε κάνει τότε ήταν ένα μικρό παρατηρητήριο των δικαιωμάτων του παιδιού. Η παιδική χαρά του Αγίου Παντελεήμονα έδειχνε το δρόμο. Και μπορεί κάποιος/ α να δει όλο το έργο της τότε ομάδας στα κοινωνικά δίκτυα, όπου ένα μέρος είναι ακόμη σε ισχύ. 

Μόνο που εκκρεμεί να γίνει μια μεγάλη επιστημονική έρευνα για όλους αυτούς τους εκπαιδευτικούς και τις διώξεις που υπέστησαν. Ο θάνατος του Παύλου, μέρος αυτής της διαδρομής της ομάδας, επιβεβαίωσε πως η αντιφασιστική δουλειά μέσα στα σχολεία έπρεπε να συνεχίσει. Και για μένα όταν ήρθε η ώρα να χάσουμε τον Παύλο, μαζί με τα παιδιά και την παιδαγωγική Freinet κάναμε το αναγνωστικό «Οι φιλίες των παιδιών» (2014) και το αφιερώσαμε στον Παύλο. Και χορέψαμε τα τραγούδια του στο Πολυτεχνείο. Το αναγνωστικό όμως «πολτοποιήθηκε» από τη διοίκηση του σχολείου, το δήμο Αθηναίων και το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Όμως διαβάστηκε από τα κινήματα και τους εκπαιδευτικούς που αγαπούν να δουλεύουν συνεργατικά με τα παιδιά. 

Σήμερα πια το να ανατρέχει κάποιος/ α σ’ αυτή την περίοδο σημαίνει πως έχει να θυμηθεί ανθρώπους, αγώνες, επιθυμίες και διεργασίες να αναδείξουμε από τις πλατείες τις συνελεύσεις των παιδιών, από την κρίση και την κοινωνική οικονομία τους σχολικούς συνεταιρισμούς και από την άνοδο του νεοφιλελευθερισμού την απάντηση με το σχολείο της κοινότητας.

Το έργο μας για ένα ανοιχτό σχολείο στην κοινότητα μετά το 2013 βγήκε μέσα από αυτές τις δυσκολίες. Έπρεπε και πρέπει πρώτα να απαντήσουμε στον φασισμό και συγχρόνως να ετοιμάζουμε το δικό μας σχέδιο για τον κόσμο. Κι αυτό το έργο σήμερα έχει το όνομα του παιδιού – πρόσφυγα, της φτώχειας της παιδικής ηλικίας, των Καμένων Βούρλων, των θρανίων της άνοιξης, της κοινότητας, της κυβέρνησης των παιδιών, της υπαίθριας αρχιτεκτονικής και διδασκαλίας, της βιβλιοθήκης στα πάρκα και των συλλογικών δράσεων στην πόλη.

Γεμάτη εγγραφές η πόλη είναι ένας μαυροπίνακας που γράφουμε και σβήνουμε. Σ’ αυτό το μαυροπίνακα είμαστε η κάμπια. Κι έχει γραμμένα πολλά ρατσιστικά και άλλα συνθήματα για να σβήσουμε. Δάσκαλοι/ ες είμαστε. Διορθώνουμε τον κόσμο. Αγαπάμε να διορθώνουμε και να διορθωνόμαστε.

*Ο Μπάμπης Μπαλτάς είναι δάσκαλος και μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας «Το Σκασιαρχείο» με «Τα θρανία της άνοιξης»     

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.