Ανοιχτή επιστολή από 29 οργανώσεις: Ερευνήστε τις επαναπροωθήσεις και τη βία στα ελληνικά σύνορα

Ζητούν να ξεκινήσει κατεπείγουσα έρευνα για όλους τους ισχυρισμούς που αφορούν παράνομες επιστροφές μεταναστών στην Τουρκία

NewsRoom 06/10/2020 | 08:18

Να ξεκινήσει κατεπείγουσα έρευνα για όλους τους ισχυρισμούς που αφορούν παράνομες επιστροφές μεταναστών στην Τουρκία από τα ελληνικά σώματα επιβολής του νόμου και άλλα άτομα ζητούν από τη Βουλή των Ελλήνων 29 οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανθρωπιστικού έργου με ανοιχτή επιστολή τους που έδωσαν στη δημοσιότητα.

Όπως αναφέρουν, "η Βουλή των Ελλήνων θα πρέπει να ασκήσει την εξουσία επίβλεψης που διαθέτει ώστε να διερευνήσει αυτούς τους ισχυρισμούς για τις παράνομες πράξεις που διαπράττονται από κρατικούς φορείς και εκπροσώπους τους στα θαλάσσια και τα χερσαία σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία. Η έρευνα της Βουλής θα πρέπει να προσδιορίσει κατά πόσον οι εν λόγω παράνομες ενέργειες συνιστούν de facto κυβερνητική πολιτική κατά παράβαση του διεθνούς, του ευρωπαϊκού και του ελληνικού δικαίου".

Όπως τονίζεται στην ίδια επιστολή:

"Τα τελευταία χρόνια, μη κυβερνητικές ομάδες και μέσα μαζικής ενημέρωσης συνεχώς κάνουν λόγο για παράνομες επιστροφές (και μέσω επαναπροωθήσεων) ομάδων και ατόμων από την Ελλάδα στην Τουρκία, οι οποίες γίνονται από τα ελληνικά σώματα επιβολής του νόμου ή μη ταυτοποιημένους μασκοφόρους που φαίνονται να ενεργούν σε συνεργασία με τις ελληνικές δυνάμεις στα σύνορα.

Σχετικές αναφορές από το 2020 καταγράφουν πολλά περιστατικά κατά τα οποία το προσωπικό του λιμενικού, ενίοτε με τη συνοδεία ένοπλων μασκοφόρων με σκούρα ρούχα, εγκατέλειψε παρανόμως μετανάστες στη θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που είχαν ήδη εισέλθει στο ελληνικό έδαφος. Εγκατέλειψαν μετανάστες στη θάλασσα σε φουσκωτά χωρίς μηχανή, ρυμούλκησαν πλοία που μετέφεραν μετανάστες στα Τουρκικά ύδατα, ή αναχαίτισαν, αχρήστευσαν και επιτέθηκαν σε βάρκες με μετανάστες.

Επίσης, μη κυβερνητικές οργανώσεις και μέσα ενημέρωσης αναφέρονται συχνά σε ισχυρισμούς ότι οι ελληνικές συνοριακές δυνάμεις προβαίνουν σε μαζικές απελάσεις και αναγκαστικές επιστροφές αιτούντων άσυλο στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, στον Έβρο.

Στις 10 Ιουνίου, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) είπε ότι «παρακολουθεί στενά» την κατάσταση στα σύνορα της Ελλάδας και ανέφερε ότι είχε δεχθεί «επαναλαμβανόμενες καταγγελίες» για αυθαίρετες κρατήσεις μεταναστών στην Ελλάδα και επαναπροώθησής τους στην Τουρκία. Σύμφωνα με τον ΔΟΜ αυτό είναι κάτι που η Ελλάδα θα έπρεπε να διερευνήσει.

Στις 21 Αυγούστου, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τον «αυξανόμενου αριθμού αξιόπιστων αναφορών που καταδεικνύουν ότι άνδρες, γυναίκες και παιδιά μπορεί να έχουν επιστραφεί άτυπα στην Τουρκία αμέσως μετά την άφιξή τους σε ελληνικό έδαφος ή σε ελληνικά χωρικά ύδατα» και κάλεσε την Ελλάδα να απέχει από τέτοιες πρακτικές και να διερευνήσει σοβαρά τις αναφορές αυτές. Ο ίδιος Οργανισμός είχε δημοσιεύσει μια δήλωση με παρεμφερείς εκκλήσεις στις 12 Ιουνίου.

Στις 6 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια συζήτησης της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (LIBE) με θέμα τα θεμελιώδη δικαιώματα στα ελληνικά σύνορα, η Ευρωπαία Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, Ylva Johansson, είπε ότι τα περιστατικά αυτά πρέπει να διερευνηθούν. Στο νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που παρουσιάστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέστησε στα κράτη μέλη να συστήσουν ανεξάρτητους μηχανισμούς παρακολούθησης, καθώς αυξάνονται οι ισχυρισμοί για αυθαιρεσίες στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Ωστόσο, αυτό το σύστημα δεν έχει συσταθεί.

Όταν κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο CNN, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κλήθηκε να σχολιάσει ένα άρθρο των New York Times που αναφερόταν στο ζήτημα των αναγκαστικών επιστροφών και δημοσιεύτηκε στις 14 Αυγούστου, είπε: «Δεν έχει συμβεί τίποτα τέτοιο. Είμαστε θύματα εκτεταμένης εκστρατείας παραπληροφόρησης», υπαινισσόμενος αντιθέτως ότι η Τουρκία ήταν υπεύθυνη.

Παροτρύνουμε τους Έλληνες νομοθετούντες να διεξάγουν άμεσα μια αποτελεσματική, διαφανή και αμερόληπτη έρευνα για τους ισχυρισμούς ότι προσωπικό από το Λιμενικό Σώμα, την Ελληνική Αστυνομία και τον Ελληνικό Στρατό, ενίοτε σε στενή συνεργασία με ένστολους μασκοφόρους άνδρες, έχει εμπλακεί σε τέτοιου είδους ενέργειες, οι οποίες δεν είναι μόνο παράνομες αλλά θέτουν σε κίνδυνο και τη ζωή και την ασφάλεια των εκτοπισμένων ατόμων.

Θα πρέπει να επιβληθούν πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις, κατά περίπτωση, σε όποιους ένστολους αποδειχθεί ότι έχουν συμμετάσχει σε τέτοιου είδους παράνομες ενέργειες, αλλά και στους διοικητές τους που φέρουν την ευθύνη για τη διοίκηση των εν λόγω σωμάτων. Η έρευνα θα πρέπει να επιχειρήσει να ανακαλύψει την ταυτότητα των μασκοφόρων ανδρών και των μη ταυτοποιημένων ενστόλων, καθώς και τη σχέση τους με τα όργανα επιβολής του νόμου, και να λάβει μέτρα για να διασφαλίσει ότι θα λογοδοτήσουν. Σύμφωνα με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, η έρευνα θα πρέπει να εστιάσει στα γεγονότα που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας το 2019 και το 2020".

"Έχουμε στοιχεία"

«Έχουμε στοιχεία για την αναγκαστική επιστροφή περισσότερων από 1.150 αιτούντων άσυλο από την ελληνική επικράτεια μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες», αναφέρει η Natalie Gruber, εκπρόσωπος τύπου της Josoor. «Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για συστηματικές παραβιάσεις του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου που η Βουλή των Ελλήνων δεν μπορεί πλέον να απορρίπτει ως ψευδείς ειδήσεις.»

«Οι ελληνικές αρχές απελαύνουν συστηματικά μετανάστες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν φθάσει στο ελληνικό έδαφος, και τους εγκαταλείπουν στα ανοιχτά της θάλασσας», αναφέρει η Amelia Cooper της Legal Centre Lesvos. «Η Βουλή των Ελλήνων δεν θα πρέπει μόνο να ξεκινήσει έρευνα για όλα αυτά τα γεγονότα, αλλά και να αποφασίσει να εφαρμόσει άμεσα την παύση όλων των μαζικών απελάσεων σε όλο το μήκος των συνόρων της Ελλάδας.»

«Παρά τις διαψεύσεις της κυβέρνησης, τα τελευταία χρόνια πολλοί μάρτυρες και θύματα κάνουν λόγο για αναγκαστικές επιστροφές στα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορα, οι οποίες θέτουν τη ζωή των μεταναστών σε κίνδυνο», αναφέρει η Εύα Κοσσέ, ερευνήτρια της Human Rights Watch στην Ελλάδα. «Η Βουλή οφείλει να παρέμβει τώρα και να κάνει ό,τι μπορεί για να δώσει τέλος σε αυτήν την απειλητική για τη ζωή πρακτική.»

«Τα τελευταία χρόνια έχουμε υποβάλει μια σειρά από καταγγελίες για τις αναγκαστικές επιστροφές στα σύνορα της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων και θανάτων, τις οποίες οι ελληνικές εισαγγελικές αρχές φαίνεται να αγνοούν», αναφέρει ο Παναγιώτης Δημητράς, εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι. «Η Ελλάδα πρέπει να ενεργήσει άμεσα ώστε να δημιουργήσει έναν ανεξάρτητο μηχανισμό επιτήρησης των συνόρων της για τη διερεύνηση των παραβιάσεων, όπως έχει προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να δώσει τέλος άπαξ και δια παντός σε αυτές τις καταχρηστικές συμπεριφορές.»

Την επιστολή υπογράφουν οι οργανώσεις:

Human Rights Watch
ActionAid Hellas
Διεθνής Αμνηστία
ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
Danish Refugee Council
Equal Rights Beyond Borders
Fenix – Humanitarian Legal Aid
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
Help Refugees
HIAS Greece
HumanRights360
International Rescue Committee
INTERSOS Hellas
Josoor
Legal Centre Lesvos
Lesvos Solidarity
Γιατροί του Κόσμου – Ελληνική Αντιπροσωπεία
Mobile Info Team
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
PRAKSIS
Refugee Legal Support
Refugee Rights Europe
Refugees International
Refugee Support Aegean
SolidarityNow
Terre des hommes Hellas

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.