Ανάλυση του RFE/RL: Η στρατηγική πολέμου του Ιράν

Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ διεξάγουν πόλεμο εναντίον του Ιράν, η Τεχεράνη διευρύνει το πεδίο της σύγκρουσης και αυξάνει το κόστος για την Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει μια τελική κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με ειδικούς.

Από τις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει εκτοξεύσει εκατοντάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, καθώς και σημαντικών ενεργειακών και εμπορικών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ — όλες χώρες σύμμαχες των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Στόχος είναι να αυξηθεί το κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες, τόσο άμεσα όσο και έμμεσα, ώστε να πειστεί η Ουάσιγκτον ότι δεν μπορεί να επικρατήσει σε αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε ο Χαμιντρέζα Αζίζι, ερευνητής στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Θεμάτων Ασφάλειας.

«Η Τεχεράνη θέλει να καταδείξει ότι πρόκειται για έναν πόλεμο που οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να κερδίσουν και ότι, συνεπώς, πρέπει να τον τερματίσουν το ταχύτερο δυνατό».

Από την αποτροπή στην επιβίωση

Το Ιράν έχει στοχοποιήσει αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και εμπορικά συμφέροντα στην περιοχή και σε προηγούμενες περιόδους έντασης, μεταξύ άλλων και κατά τη 12ήμερη σύγκρουσή του με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιούνιο του 2025, ωστόσο οι ενέργειες εκείνες ήταν σε μεγάλο βαθμό συμβολικές και αυστηρά ελεγχόμενες.

Η στρατιωτική στάση του Ιράν σήμερα, επισημαίνουν ειδικοί, είναι ριζικά διαφορετική, μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και αρκετών κορυφαίων αξιωματούχων ασφαλείας από ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στις 28 Φεβρουαρίου.

«Το Ιράν φαίνεται να ποντάρει στην ευαισθησία της αμερικανικής κυβέρνησης, και των συμμάχων της παγκοσμίως, απέναντι στην άνοδο των τιμών της ενέργειας», δήλωσε ο Αζίζι. «Δεν πρόκειται μόνο για περιφερειακή πίεση. Πρόκειται για την επιβάρυνση μιας ήδη εύθραυστης παγκόσμιας αγοράς, που εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία».

Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, μια στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον ανοιχτό ωκεανό. Το Ιράν έχει εξετάσει και στο παρελθόν το ενδεχόμενο να κλείσει το πέρασμα αυτό, μια κίνηση που θα ανέτρεπε τη ροή του πετρελαίου σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί παραδέχθηκε την 1η Μαρτίου ότι οι αραβικές γειτονικές χώρες «δεν είναι ευχαριστημένες» με το Ιράν, κάλεσε όμως να «κατανοήσουν» ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο.

«Δεν θα πρέπει [τα κράτη του Κόλπου] να μας ασκούν πίεση για να σταματήσουμε αυτόν τον πόλεμο. Θα πρέπει να ασκήσουν πίεση στην άλλη πλευρά», ανέφερε.

Κορεσμός και απειλές παραμονής στον στόχο

Επί του πεδίου, η στρατιωτική πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από μια εξαντλητική φθορά.

Ο Φαρζίν Ναδίμι, ειδικός σε θέματα άμυνας στο Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον, σημείωσε ότι το Ιράν έχει διδαχθεί από προηγούμενες αποτυχίες, αναπτύσσοντας τα πλέον προηγμένα μέσα του, όπως τους βαλλιστικούς πυραύλους Fattah-1 και Kheibar Shekan, προκειμένου να υπερκεράσει τα εξελιγμένα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας δυτικής κατασκευής που έχουν αναπτυχθεί από συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.

«Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και ο άμαχος πληθυσμός στα καταφύγια θα βρίσκονται υπό διαρκή ένταση», δήλωσε ο Ναδίμι στο Radio Farda. Παρατήρησε ότι το Ιράν διατηρεί σταθερό ρυθμό εκτόξευσης περίπου 25 βαλλιστικών πυραύλων ανά ώρα, ρυθμό που αποσκοπεί στην εξάντληση των αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων.

Μέσα σε λίγες μόλις ημέρες, ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πύραυλοι έπληξαν μεγάλη μονάδα φυσικού αερίου στο Κατάρ, διυλιστήριο πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία, αμερικανική βάση στο Κουβέιτ και μεγάλο αεροδρόμιο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταξύ άλλων στόχων.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αντέδρασαν με αυξημένη επιμονή.

«Τα ιπτάμενα τάνκερ της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη ώστε τα ισραηλινά αεροσκάφη να παραμένουν για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα πάνω από τις περιοχές-στόχους [στο Ιράν], αυτό που αποκαλούμε “παραμονή στον στόχο”», πρόσθεσε ο Ναδίμι. «Εάν μπορέσουν να διατηρήσουν αυτά τα αεροσκάφη στον αέρα με βαρύτερο οπλισμό, μπορούν να θέσουν οριστικά εκτός δράσης τους ιρανικούς εκτοξευτές πυραύλων».

Διακύβευμα η επιβίωση

Για την Ουάσιγκτον, το ζητούμενο είναι κατά πόσον η ένταση της αεροπορικής εκστρατείας της μπορεί να κάμψει την Τεχεράνη προτού οι οικονομικές επιπτώσεις κάμψουν την αποφασιστικότητα των συμμάχων της.

Οι πρωτεύουσες του Κόλπου, που στο παρελθόν υποστήριζαν ανοιχτά την ανάσχεση του Ιράν, εμφανίζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, ολοένα και πιο επιφυλακτικές, καθώς τα συστήματα αεράμυνας Patriot και Aegis που τους έχουν παραχωρηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες δοκιμάζονται στα όριά τους.

Ο Ναδίμι προειδοποίησε ότι «η τύφλωση ενός από αυτά τα “μάτια” [ραντάρ] μπορεί να επηρεάσει την απόδοση ολόκληρου του δικτύου αντιπυραυλικής άμυνας στην περιοχή».

Τελικά, η σύγκρουση έχει υπερβεί τα όρια μιας παραδοσιακής ανάλυσης κόστους-οφέλους.

«Όταν τα καθεστώτα θεωρούν ότι διακυβεύεται η επιβίωσή τους, ενδέχεται να καταφύγουν σε ακραία μέτρα που δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με ορθολογικούς υπολογισμούς», σημείωσε ο Αζίζι. «Σε υπαρξιακές καταστάσεις, οι περισσότερες άλλες παράμετροι υποχωρούν. Η λήψη αποφάσεων επικεντρώνεται στην επιβίωση και μέσα από αυτό το πρίσμα πρέπει να κατανοηθεί αυτός ο πόλεμος φθοράς».

Πηγή: www.rferl.org

Διαβάστε επίσης:

Μεντβέντεφ: Οδεύουμε προς παγκόσμιο πόλεμο με τις επιλογές Τραμπ

Αδιάλλακτος ο Τραμπ προς το Ιράν: «Πολύ αργά για ειρηνευτικές συνομιλίες»

Η Τεχεράνη προειδοποιεί την Ευρώπη: «Μην εμπλακείτε στον πόλεμο – Θα συνιστούσε πολεμική ενέργεια»

Ιράν: Η αρχιτεκτονική της επιβίωσης μετά τον Χαμενεΐ