Ακούνε αλήθεια τα ζώα το όνομα που τους δίνουμε και ποια ονόματα ακούν καλύτερα;

«Λούνα»

Καμία αντίδραση.

«Λούνα, φαγητό!»

Ξαφνικά, δύο αυτιά κουνιούνται και η Λούνα παίρνει θέση μπροστά στο μπολ της.

Όσοι ζουν με σκύλο ή γάτα έχουν αναρωτηθεί έστω και μία φορά, αν ξέρουν πραγματικά το όνομά τους ή απλώς έχουν μάθει ότι αυτός ο συγκεκριμένος ήχος συνήθως σημαίνει πως κάτι πρόκειται να συμβεί.

Μέσα από έρευνες φαίνεται ότι τα ζώα μπορούν να μάθουν και να διακρίνουν το όνομα που τους έχουμε δώσει. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντιλαμβάνονται την έννοια του ονόματος όπως εμείς.

Η γάτα καταλαβαίνει το όνομά της; 

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2019 στο Scientific Reports, ερευνητές εξέτασαν εάν οι οικόσιτες γάτες μπορούσαν να ξεχωρίσουν το όνομά τους από άλλες ανθρώπινες λέξεις.

Οι γάτες άκουγαν διαδοχικά διαφορετικές λέξεις και έπειτα το δικό τους όνομα. Καθώς οι άσχετες λέξεις επαναλαμβάνονταν, η αντίδρασή τους σταδιακά μειωνόταν. Όταν όμως άκουγαν το όνομά τους, πολλές παρουσίαζαν ξανά αντίδραση, κουνώντας  τα αυτιά ή το κεφάλι τους.

Το πιο ενδιαφέρον ήταν ότι δεν αντιδρούσαν μόνο στη γνώριμη φωνή του ανθρώπου τους, αλλά και σε κάποιον ξένο που τις φώναζε. Είχαν μάθει να ξεχωρίζουν κάτι από την ίδια την ηχητική μορφή της λέξης.

Δεν σημαίνει βέβαια ότι κατανοούν το όνομά τους όπως εμείς. Δεν λένε «Ναι, η Λούνα είμαι εγώ». Έχουν μάθει όμως να διακρίνουν αυτόν τον συγκεκριμένο συνδυασμό ήχων από άλλες λέξεις και ο ήχος αυτός έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στην καθημερινότητά τους.

Γιατί άλλες φορές η γάτα μου με ακούει και άλλες όχι; Γιατί άλλο πράγμα είναι η αναγνώριση ενός ερεθίσματος και άλλο η συμπεριφορά που θα ακολουθήσει.

Οι γάτες συγκάτοικοι 

Το 2022 μελέτη εξέτασε εάν οι γάτες που ζουν μαζί με άλλες γάτες μπορούν να συνδέσουν το όνομα ενός συγκατοίκου τους με το συγκεκριμένο ζώο.

Οι ερευνητές έβαζαν τις γάτες να ακούσουν το όνομα μιας άλλης γάτας που γνώριζαν και στη συνέχεια τους έδειχναν μια φωτογραφία. Μερικές φορές το όνομα και το πρόσωπο ταίριαζαν και άλλες όχι.

Οι γάτες που ζούσαν σε σπίτια κοιτούσαν περισσότερο την οθόνη όταν εμφανιζόταν το «λάθος» πρόσωπο. Οι ερευνητές ερμήνευσαν αυτή τη συμπεριφορά ως ένδειξη ότι αυτό που έβλεπαν δεν ταίριαζε με αυτό που περίμεναν να δουν.

Φαίνεται ότι ορισμένες γάτες μπορούν μέσα από την καθημερινή συμβίωση να συνδέσουν το όνομα μιας άλλης γάτας με το πρόσωπό της.

Ο σκύλος καταλαβαίνει το όνομά του;

Σε μελέτη του 2019, σκύλοι άκουγαν το δικό τους όνομα και ένα άγνωστο όνομα άλλου σκύλου και έδειχναν μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν άκουγαν το δικό τους, ακόμη κι όταν το πρόφερε ένας άνθρωπος που δεν γνώριζαν. Μπορούσαν μάλιστα να το ξεχωρίσουν ακόμη και με άλλες ανθρώπινες φωνές στο παρασκήνιο, αρκεί αυτές να μην κάλυπταν το όνομα.

Μελέτες εγκεφαλικής απεικόνισης δείχνουν ότι ο εγκέφαλος των σκύλων μπορεί να αποκρίνεται διαφορετικά σε λέξεις που έχουν μάθει και σε άγνωστες ψευδολέξεις.

Η πιο διάσημη περίπτωση είναι η Chaser, ένα Border Collie που, ύστερα από τρία χρόνια εντατικής εκπαίδευσης, είχε μάθει και διατηρήσει τα ονόματα 1.022 διαφορετικών αντικειμένων.

Πρόκειται βέβαια για εξαιρετική περίπτωση και όχι για ένδειξη ότι κάθε σκύλος μπορεί να αποκτήσει αντίστοιχο λεξιλόγιο.

Το όνομα ενός σκύλου, πάντως, είναι συνήθως μία από τις λέξεις που ακούει συχνότερα στη ζωή του. Επαναλαμβάνεται καθημερινά και συνδέεται με την προσοχή του ανθρώπου, το φαγητό, τη βόλτα, το παιχνίδι και γενικότερα με όσα ακολουθούν όταν ακουστεί αυτός ο συγκεκριμένος ήχος.

Υπάρχουν ονόματα που τα ζώα ακούν καλύτερα;

Πρέπει να είναι δισύλλαβο; Να τελειώνει σε φωνήεν; Πρέπει να εμπεριέχεται το γράμμα Ρ;

Δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να μας επιτρέπουν να πούμε ότι ένα δισύλλαβο όνομα ή ένα όνομα που τελειώνει σε συγκεκριμένο φωνήεν αναγνωρίζεται καλύτερα από έναν σκύλο ή μια γάτα.

Αυτό που γνωρίζουμε με μεγαλύτερη βεβαιότητα είναι ότι τα ζώα μπορούν να μάθουν να διακρίνουν συγκεκριμένους ανθρώπινους ήχους και λέξεις.

Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να αποκλείσουμε το αγαπημένο μας όνομα επειδή δεν έχει τον «σωστό» αριθμό συλλαβών.

Περισσότερο από τον ήχο μετράει αυτό που σημαίνει

Το σημαντικό δεν είναι μόνο πώς ακούγεται το όνομα, αλλά και τι έχει μάθει το ζώο ότι συμβαίνει όταν το ακούει.

Το όνομα είναι ένας ήχος που ακούγεται πολύ συχνά στην καθημερινότητα ενός ζώου και μπορεί να συνδέεται με εμπειρίες όπως το φαγητό, το χάδι και το παιχνίδι.

Για το ζώο το «Λούνα», το «Μαξ» ή το «Φρίξος» δεν γεννήθηκε ως όνομα.

Στην αρχή ήταν απλώς ένας ήχος.

Εμείς είμαστε εκείνοι που, επαναλαμβάνοντάς τον ξανά και ξανά μέσα στην κοινή μας ζωή, του δώσαμε σημασία.

Και κάποια στιγμή, ανάμεσα σε ένα μπολ που γεμίζει, ένα λουρί που βγαίνει από το συρτάρι και ένα χέρι που απλώνεται για χάδι, αυτός ο ήχος έγινε κάτι πολύ συγκεκριμένο: «Εσένα εννοώ».

Διαβάστε επίσης:

Ευάγγελος Αλεξανδρής στο Κουτί της Πανδώρας: «Η Anubis βάλλεται από το κράτος προκειμένου να σταματήσει το έργο της»

Οδηγός Επιβίωσης: Βρήκα νεογέννητα γατάκια – έχουν μαμά; Και αν όχι, τι κάνω;

Οδηγός Επιβίωσης: Γάτα σε δέντρο – περιμένω ή ζητάω βοήθεια;

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr