Σημαντική αύξηση στις συγκεντρώσεις ερημικής σκόνης καταγράφηκε την τελευταία δεκαετία σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, με τη νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο να εμφανίζουν τις εντονότερες μεταβολές. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, η Ελλάδα και ιδιαίτερα η ανατολική της πλευρά συγκαταλέγεται στις περιοχές όπου η επιβάρυνση ήταν μεγαλύτερη.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από διεθνή επιστημονική ομάδα με τη συμμετοχή Ελλήνων ερευνητών από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Κρήτης, υπό τον συντονισμό του Πέτρου Βασιλάκου από το ελβετικό Ινστιτούτο Paul Scherrer (PSI).
Οι επιστήμονες ανέλυσαν περίπου 18.500 ημερήσιες μετρήσεις αιωρούμενων σωματιδίων από 103 αστικές και αγροτικές τοποθεσίες σε ολόκληρη την Ευρώπη για την περίοδο 2012-2021. Ως βασικό δείκτη της αφρικανικής σκόνης χρησιμοποίησαν τη συγκέντρωση αλουμινίου στα σωματίδια, ενώ ανέπτυξαν μοντέλο μηχανικής μάθησης που συνδύασε επίγειες μετρήσεις, δορυφορικά δεδομένα και μετεωρολογικές πληροφορίες. Με τον τρόπο αυτό κατάφεραν να χαρτογραφήσουν με μεγάλη ακρίβεια την κατανομή της ερημικής σκόνης ακόμη και σε περιοχές όπου δεν υπήρχαν σταθμοί μέτρησης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συγκεντρώσεις σκόνης αυξήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, με τις πιο έντονες αυξήσεις να εντοπίζονται στην Ιταλία, την περιοχή της Αδριατικής και το Αιγαίο. Υψηλές συγκεντρώσεις καταγράφηκαν επίσης στη δυτική Γαλλία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο αριθμός των επεισοδίων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης παρέμεινε σχεδόν σταθερός, όμως η έντασή τους αυξήθηκε αισθητά, οδηγώντας σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σωματιδίων στην ατμόσφαιρα.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανατολική χώρα παρουσίασε από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στη συνολική ποσότητα αφρικανικής σκόνης. Σε πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, η ένταση των επεισοδίων αυξήθηκε κατά περίπου δύο μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα μέσα στη δεκαετία. Αντίθετα, σε ορεινές περιοχές, όπως η Πίνδος και τμήματα της Πελοποννήσου, οι συγκεντρώσεις ήταν χαμηλότερες, καθώς το μεγάλο υψόμετρο φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η μέση αύξηση της συγκέντρωσης σκόνης υπολογίστηκε σε 0,5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Στη νότια Ευρώπη, η μέση συγκέντρωση έφτασε τα 5,3 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 31% της ετήσιας τιμής αναφοράς του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα αιωρούμενα σωματίδια PM10. Στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, η αντίστοιχη τιμή διαμορφώθηκε στα 2,1 μικρογραμμάρια.
Παράλληλα, η ανάλυση πυρήνων πάγου στις Άλπεις έδειξε ότι η εναπόθεση αφρικανικής σκόνης έχει αυξηθεί κατά περίπου 110% σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, επιβεβαιώνοντας μια μακροχρόνια ανοδική τάση που συνδέεται με την αυξανόμενη ξηρασία στη Βόρεια Αφρική και τις αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή και η επέκταση των ξηρών περιοχών αποτελούν βασικούς παράγοντες που ενισχύουν το φαινόμενο. Αν και δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ο βαθμός συμβολής της κλιματικής αλλαγής, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες ευνοούν τόσο τη δημιουργία όσο και τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων σκόνης προς την Ευρώπη.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι, εφόσον η τάση αυτή συνεχιστεί, οι επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα και στη δημόσια υγεία αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο έντονες τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε επίσης:
Η ελληνική πόλη με τον πιο μολυσμένο αέρα: Αναλυτικά η κατάταξη της χώρας μας
Η ηλικία που ξεκινάει να «γερνάει» το ανθρώπινο σώμα: Τι έδειξε μακροχρόνια μελέτη
NASA: Πάνω από 100 νέοι εξωπλανήτες αποκαλύφθηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια