"71": Χαμένος στους δρόμους του Μπέλφαστ

Η πιο δυνατή κινηματογραφική πρεμιέρα αυτής της εβδομάδας είναι χωρίς αμφιβολία το “71” του Γιαν Ντεμάνζ με πρωταγωνιστή τον εξαιρετικό Jack O’Connell τον οποίο απολαύσαμε και στο φιλμ «Starred Up». Σε αυτή την ταινία, υποδύεται έναν νεαρό βρετανό στρατιώτη που χάνεται στους δρόμους του Μπέλφαστ κατά τη διάρκεια των πολιτικών ταραχών που συγκλονίζουν την Ιρλανδία. Μία καλογυρισμένη πολιτική ταινία με στοιχεία θρίλερ που διαδραματίζεται το 1971 στη Βόρεια Ιρλανδία, σε ένα τοπίο γεμάτο βομβαρδισμένα κτίρια, οδοφράγματα, ανθρώπους που αντιστέκονται και διεκδικούν την ελευθερία τους. 

Η ιστορία ξεκινάει όταν ένας νέος βρετανός στρατιώτης, ο Hook, χάνεται από τη μονάδα του κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου για όπλα σε σπίτια Ιρλανδών. Η αλλαζονική κίνηση του βρετανικού στρατού κατέληξε σε αιματηρές συγκρούσεις μετά την έντονη αντίσταση των Ιρλανδών που επιτέθηκαν βίαια στην εχθρική μονάδα. Μετά την άτακτη υποχώρηση του στρατού, ο Hook απομακρύνεται κατά λάθος από τη μονάδα του, βρίσκεται κυνηγημένος από δύο σκληρούς αντάρτες του IRA και στη συνέχεια χάνεται πίσω από τις εχθρικές γραμμές, ψάχνοντας μία οδό διαφυγής και περιμένοντας κάλυψη από τους “δικούς του”. Η σωτηρία έρχεται τελικά παρά πολύ αργά, όταν και ο ίδιος είναι πια ένας άνθρωπος με διαφορετική ταυτότητα.

Μία ταινία που βάζει στο επίκεντρο όχι τον ηρωϊκό αγώνα των Ιρλανδών, όπως είχαμε δει να συμβαίνει στο “Bloody Sunday” και στο “Ο Άνεμος Χορεύει το Κριθάρι“, αλλά την απαξίωση των ανθρώπων και τη θυσία τους στο βωμό των πολιτικών συμφερόντων και των οικονομικών επιταγών του πολέμου και του καπιταλισμου. Ο νεαρός πρωταγωνιστής βρίσκεται σβησμένος από το χάρτη, παρατημένος από τους δικούς του συντρόφους, μπλεγμένος σε ένα παιχνίδι βίας και θανάτου από το οποίο δεν μπορεί να βγει καθαρός και αλώβητος. 

Παράλληλα, μέσα από την αφήγηση αναδεικνύονται οι εσωτερικές συγκρούσεις και οι αντιφάσεις του IRA εκείνης της εποχής, ο οποίος παραπαίει ανάμεσα στο συμβιβασμό και τον ρεφορμισμό της ηγεσίας του και στη βία των νεαρότερων μελών του που δεν έχουν την υπομονή να χαράξουν μια πολιτική στρατηγική και υποτάσσονται στο άγριο πάθος τους για την ελευθερία. 

Ακριβώς στη μέση αυτού του κλειστοφοβικού σκηνικού βρίσκεται ο Hook. Η ιστορία εξελίσσεται μέσα από τα μάτια ενός νεαρού άνδρα που δεν έχειιδέα για την πολυπλοκότητα των συγκρούσεων που εξελίσσονται μπροστά στα μάτια του, ούτε για την αιτία που μάχεται. Ένας ανυποψίαστος νεαρός από την επαρχία που σκοντάφτει πάνω στην ομιχλώδη φωτιά ενός μυθικού πολέμου, όπου εφιαλτικές συναντήσεις παραμονεύουν. Όταν μάλιστα η ιστορία μεταφέρεται από τους δρόμους του Μπέλφαστ μέσα στα διαμερίσματα, η ασφυκτική ατμόσφαιρα κλιμακώνεται και κανείς δεν ξέρει ποια μοίρα τον περιμένει στην επόμενη γωνία. 

Για όσους περιμένουν να δουν μία “καθαρή” πολιτική ταινία που θα εστιάζει στον αγώνα του ιρλανδικού λαού και δεν θα κρατάει αποστάσεις από τα γεγονότα, υπάρχει περίπτωση να αισθανθούν μία μικρή απογοήτευση, αφού ο άξονας πάνω στον οποίο είναι χτισμένη η ταινία είναι διαφορετικός. Τα κεντρικά θέματα που διαπνέουν την ιστορία είναι η αντιμετώπιση των ανθρώπων ως πιόνια από την εξουσία και οι εσωτερικές συγκρούσεις που οδηγούν σε αδιέξοδα αυτούς που αγωνίζονται. Θα περίμενε σίγουρα να δει κανείς κάποιες πιο ριζοσπαστικές αναφορές και απεικονίσεις, παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για μία άρτια δουλεμένη ταινία με προσεκτικά διαλεγμένο καστ και υποβλητική σκηνοθεσία. Σε αρκετές στιγμές, η ταινία απομακρύνεται από τα ιστορικά γεγονότα και εστιάζει στον ατομικό αγώνα επιβίωσης μέσα σε ένα σκληρό πλαίσιο γεμάτο συνωμοσίες και σκοτεινά παιχνίδια. 

Η ταινία «’71» του Γιαν Ντεμάνζ  απέσπασε την «Χρυσή Αθηνά» του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, « Νύχτες Πρεμιέρας», που φέτος συμπλήρωσε 20 χρόνια.

Δείτε το τρέιλερ: