5 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Το περιβάλλον ορίζεται από το σύνολο των φυσικών, κοινωνικών, πολιτιστικών και τεχνητών παραγόντων και συνθηκών που περιβάλλουν την ίδια τη ζωή, την ανάπτυξη και τη συμπεριφορά των ζωντανών οργανισμών.

Πολλοί, όταν μιλάμε για το περιβάλλον όμως, εννοούμε το φυσικό περιβάλλον και ότι αυτό περιλαμβάνει με τη σειρά του. Βασικό πρόβλημα με το φυσικό περιβάλλον είναι ότι πλήττεται από την ανθρώπινη δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ισορροπία του.

Με σκοπό την ευαισθητοποίηση και προστασία του φυσικού μας περιβάλλοντος, έχει καθιερωθεί από το 1972 η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, μέχρι και σήμερα, αποτελεί τη μεγαλύτερη πλατφόρμα για περιβαλλοντική δέσμευση και δράση. Η Ημέρα καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1972 ( A/RES/2994 (XXVII) ) και τιμήθηκε για πρώτη φορά στις 5 Ιουνίου 1973, όπου, μέχρι και σήμερα, συνεχίζει αδιάκοπα να ευαισθητοποιεί το κοινό, να εμπνέει αλλαγή και να προωθεί την παγκόσμια δράση για έναν πιο υγιή και βιώσιμο πλανήτη.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος τιμάται από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι στοχεύον στην επιτάχυνση της περιβαλλοντικής προόδου για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη. Η Ημέρα έχει ως σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού, παρακίνηση για αλλαγή και προώθηση δράσεων για την προστασία του φυσικού μας περιβάλλοντος.

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

Για πάνω από 50 χρόνια, η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος είναι μια παγκόσμια πρωτοβουλία για την προστασία του πλανήτη, με εκατομμύρια ανθρώπους να συμμετέχουν διαδικτυακά και μέσω προσωπικών δραστηριοτήτων, εκδηλώσεων και δράσεων σε όλο τον κόσμο για ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Σε παγκόσμια κλίμακα, για το 2026, η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος επικεντρώνεται στο μείζον πρόβλημα των ημερών μας, την κλιματική αλλαγή. Η παγκόσμια εκστρατεία του 2026 μας καλεί όλους να παρέμβουμε για το κλίμα και «να καθοδηγήσουμε έναν κόσμο που ήδη κινείται».

Το Μπακού του Αζερμπαϊτζάν θα φιλοξενήσει την παγκόσμια εκδήλωση, ενώ μια σειρά από εκδηλώσεις, καμπάνιες και δημιουργικές δράσεις θα ξεδιπλωθούν σε όλες τις ηπείρους – σε οθόνες, σε δρόμους και σε κοινότητες παντού.

Τρόποι Συμμετοχής

Στην Ελλάδα, διάφορες εκδηλώσεις και δράσεις θα πραγματοποιηθούν από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και οργανισμούς. Για παράδειγμα, μπορείτε να συμμετάσχετε σε μια ενημερωτική ημερίδα για το περιβάλλον και την κλιματική κρίση ή, ακόμα καλύτερα, να συμμετάσχετε σε έναν εθελοντικό καθαρισμό.

Η Κλιματική Κρίση Μέσα από τους Αριθμούς

Η κλιματική κρίση πλήττει την ανθρωπότητα και το περιβάλλον στο σύνολό του, με το μέλλον να προβλέπεται εξαιρετικά δυσοίωνο. Το πρωτοφανές κύμα καύσωνα του περασμένου Μαΐου στη Δυτική Ευρώπη αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στην ανθρωπότητα.

Από την έκθεση «Global Climate Highlights 2025» του Copernicus, δίδονται έγκυρα κλιματικά δεδομένα και συνοπτική εικόνα σε παγκόσμια κλίμακα σχετικά με τις κλιματικές συνθήκες του 2025, καλύπτοντας, μεταξύ άλλων, τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας και της επιφάνειας της θάλασσας, κ.λπ. Ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης βρίσκουμε τα κάτωθι:

• Το 2025 κατατάσσεται ως το τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, μετά τις πρωτοφανείς θερμοκρασίες που παρατηρήθηκαν το 2023 και το 2024.
• Το 2025 ήταν οριακά πιο δροσερό από το 2023, ενώ το 2024 παραμένει η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί και η πρώτη χρονιά με μέση θερμοκρασία που υπερβαίνει σαφώς τους 1,5°C πάνω από το προβιομηχανικό επίπεδο.
• Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Ιανουάριος του 2025 ήταν ο θερμότερος Ιανουάριος που έχει καταγραφεί ποτέ.
• Ο Μάρτιος, ο Απρίλιος και ο Μάιος του 2025 ήταν οι δεύτεροι θερμότεροι μήνες.
• Σχεδόν το ήμισυ του πλανήτη ( 48% ) βίωσε πολύ θερμότερες από τις μέσες ετήσιες θερμοκρασίες.
• Η παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας παρέμεινε ιστορικά υψηλή καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025.
• Ο Φεβρουάριος κατέγραψε τη χαμηλότερη παγκόσμια κάλυψη θαλάσσιου πάγου από την έναρξη των δορυφορικών παρατηρήσεων στα τέλη της δεκαετίας του 1970.

Ο Καύσωνας στην Ευρώπη ως ένα Ακόμα Ισχυρό Καμπανάκι Κινδύνου

Ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα πλήττει τη Δυτική Ευρώπη, με χώρες όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Ισπανία να βιώνουν ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή. Ενδεικτικά, για το τελευταίο διάστημα του Μαΐου, στη Βρετανία καταγράφηκαν δύο διαδοχικά ρεκόρ θερμοκρασίας μέσα σε 24 ώρες, με τον υδράργυρο στο Λονδίνο να φτάνει τους 35,1°C στο Kew Gardens, καταρρίπτοντας το ιστορικό ρεκόρ που είχε σημειωθεί μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ενώ καταγράφηκε και σπάνια «τροπική νύχτα», με τις θερμοκρασίες να μην πέφτουν κάτω από τους 20°C.

Σε Γαλλία και Ισπανία, κατά το ίδιο διάστημα, παρατηρήθηκαν εξίσου ακραίες για την εποχή θερμοκρασίες, με το λεγόμενο φαινόμενο του «θερμικού θόλου» να ανεβάζει τις τιμές έως και 10 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την περίοδο.

Βέβαια, η κλιματική κρίση εξακολουθεί απλά να βρίσκεται στο προσκήνιο, με τον Σιμόν Στιλ, εκτελεστικό γραμματέα της Σύμβασης-Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, να δηλώνει ότι αυτές οι θερμοκρασίες στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης αποτελούν «μια σκληρή υπενθύμιση των κλιμακούμενων επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης». Παράλληλα, ο Στιλ αναφέρθηκε και σε μία βασική αιτία για τις πρωτοφανείς θερμοκρασίες, που δεν είναι άλλη από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου από την ανθρωπότητα, που συμβάλλουν με τη σειρά τους στην κλιματική κρίση.

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος έχει ως σκοπό την καταπολέμηση των φαινομένων που πλήττουν το περιβάλλον, αλλά βλέπουμε ότι αυτά βρίσκονται στην «πόρτα» μας ήδη από τον φετινό Μάϊο, με φονικούς καύσωνες. Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν διαρκώς ότι η Γη θερμαίνεται, τα ακραία φαινόμενα καύσωνα που ιστορικά περιορίζονταν στο μέσο του καλοκαιριού γίνονται όλο και πιο συχνά και πιο έντονα, ενώ παράλληλα σημειώνονται νωρίτερα και αργότερα μέσα στο έτος, θέτοντας σε κίνδυνο περισσότερους ανθρώπους, όπως τη χλωρίδα και την πανίδα. Άραγε, που θα φτάσει αυτή η κατάσταση;

Πηγές: worldenvironmentday, theguardian.com, climate.copernicus.eu

Διαβάστε επίσης:

1 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Γάλακτος

30 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Πατάτας

16 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Φωτός

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr