31 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος

Ως μία νοσηρή συνήθεια, το κάπνισμα αποτελεί μέχρι και σήμερα έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Παρά τις σκληρές νομοθεσίες και τις συνεχείς ενημερώσεις των ειδικών, τα ποσοστά καπνίσματος παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, επίκαιρη μέχρι και σήμερα, έρχεται να υπενθυμίσει για τις βλάβες που προκαλεί το κάπνισμα στον ανθρώπινο οργανισμό και στο κοινωνικό σύνολο.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος θεσπίστηκε από τα κράτη μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 1987, για να επιστήσουν την παγκόσμια προσοχή στην επιδημία του καπνού και στους θανάτους και τις ασθένειες που προκαλεί, οι οποίοι μπορούν να προληφθούν.

Ειδικότερα, σε εκείνο το έτος ορόσημο, η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ενέκρινε το ψήφισμα WHA40.38, ζητώντας την ανακήρυξη της 7ης Απριλίου 1988 ως «Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος». Το 1988, εγκρίθηκε το ψήφισμα WHA42.19, με την 31η Μαΐου να καθιερώνεται ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Στο γενικό πλαίσιο, η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος έχει ως σκοπό την ενημέρωση του κοινού για τους κινδύνους της χρήσης καπνού, τις επιχειρηματικές πρακτικές των καπνοβιομηχανιών αλλά και τις δράσεις του ΠΟΥ για την καταπολέμηση της νοσηρής συνήθειας, με απώτερο σκοπό την προστασία των μελλοντικών γενεών.

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος

Για το 2026, σε παγκόσμια κλίμακα, η καμπάνια του ΠΟΥ φέρει τον τίτλο «Unmask the appeal – countering tobacco and nicotine addiction», κρίνοντας ότι οι βιομηχανίες καπνού και νικοτίνης σχεδιάζουν τα προϊόντα τους έτσι ώστε να εγκλωβίζουν τους νέους σε έναν κύκλο εθισμού, απευθύνοντας κάλεσμα για διακοπή αυτού του κύκλου εθισμού στον καπνό και τη νικοτίνη. Στοιχεία για την ενημερωτική ημερίδα, το υλικό της καμπάνιας και οποιαδήποτε άλλη χρήσιμη πληροφορία βρίσκεται στον επίσημο ιστότοπο του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας.

Στην Ελλάδα, και φέτος, θα πραγματοποιηθούν ποικίλες εκδηλώσεις ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και δράσης για την Παγκόσμια Ημέρα. Μπορείτε να ανατρέξετε στις εκδηλώσεις αυτές στην περιοχή σας μέσω της αναζήτησης.

Κάπνισμα & Άτμισμα στην Ελλάδα: Μια Σιωπηρή Επιδημία

Συνεχίζεται η αυξητική τάση στη χρήση προϊόντων καπνού (τσιγάρο, ηλεκτρονικό τσιγάρο και άτμισμα) στη χώρα, με τους ειδικούς να εκδηλώνουν την ανησυχία τους για τις επιπτώσεις της κατάστασης στη δημόσια υγεία.

Για να αντιληφθούμε το μέγεθος τους προβλήματος, παρατίθενται ορισμένα παλαιότερα στοιχεία από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ):

• Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2019, περίπου το 22% όλων των θανάτων στην Ελλάδα αποδίδονται στο κάπνισμα (ενεργητικό και παθητικό), ποσοστό υψηλότερο από το αντίστοιχο μέσο όρο της ΕΕ (17%).
• Η Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του 2020, έχει το τρίτο υψηλότερο ποσοστό ενήλικων καθημερινών καπνιστών (25%) μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.
• Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα μελέτης του ΕΟΔΥ (2024), σχεδόν 4 στους 10 (38%) Έλληνες κάνουν χρήση καπνικών προϊόντων.
• Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2022, τo 17% των εφήβων ηλικίας 15 ετών στην Ελλάδα αναφέρουν κάπνισμα τον τελευταίο μήνα, ποσοστό αντίστοιχο με το μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2019 περίπου 1 στους 10 εφήβους (11%) της ίδιας ηλικίας στην Ελλάδα αναφέρουν χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου, ποσοστό χαμηλότερο από το αντίστοιχο μέσο όρο της Ε.Ε. (14%).

Ας περάσουμε όμως και σε ένα άλλο ζήτημα, αρκετά επίκαιρο και εξίσου ανησυχητικό: το άτμισμα από τα νεαρά άτομα. Η αυξητική τάση που περιγράφηκε στην εισαγωγή της ενότητας αφορά τα νέα άτομα.

Στα βασικά ευρήματα από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Έρευνας Σχολείων για το Αλκοόλ και Άλλα Ναρκωτικά (ESPAD) του 2024, διαπιστώθηκε ότι η δημοτικότητα και η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου έχουν αυξηθεί απότομα την τελευταία δεκαετία, όπου στην Ελλάδα, το ποσοστό το 2019 ήταν στο 35%, φτάνοντας στο εξαιρετικά υψηλό 52% το 2024.

Παράλληλα, το ποσοστό των 16χρονων στην Ελλάδα που δηλώνουν ότι έχουν δοκιμάσει τσιγάρο ή ηλεκτρονικό τσιγάρο αυξήθηκε από 43% το 2019 σε 54% το 2024. Από την άλλη, το κάπνισμα στους ενήλικες παρουσιάζει σταδιακή μείωση, αλλά εξακολουθεί να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, στο 30% περίπου του πληθυσμού.

Σε κάθε περίπτωση, τα δεδομένα φανερώνουν μια σιωπηρή επιδημία που βρίσκεται εν εξελίξει και απαιτεί άμεση δράση.

Τρόποι Συμμετοχής

Για τους χρήστες καπνικών ειδών, η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί τον πιο άμεσο τρόπο για να συμβάλλουν στην προώθηση των μηνυμάτων της Ημέρας. Συμπληρωματικά, εξαιρετικά σημαντική είναι και η αποφυγή της έκθεσης στον καπνό για τους μη καπνίζοντες, καθώς το παθητικό κάπνισμα αποτελεί μια εξίσου σοβαρή παράμετρο του καπνίσματος.

Εκτός των παραπάνω, καπνίζοντες και μη, είναι σημαντικό να ενημερώνονται για τις αρνητικές επιπτώσεις του τσιγάρου, οι οποίες δεν περιορίζονται μόνο στην υγεία των πνευμόνων, αλλά και στη φυσική κατάσταση, την αρτηριακή πίεση, τη γήρανση, τη λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος, την υγεία της καρδιάς, κ.λπ.

Κορωνίδα βέβαια της εκστρατείας ενημέρωσης για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, θα πρέπει να περιλαμβάνει τους νέους. Με τα ποσοστά των νεαρών χρηστών καπνικών ειδών – ειδικότερα ατμίσματος – να αυξάνονται σημαντικά, η ορθή και ουσιώδης ενημέρωση είναι μείζονος σημασίας.

Πηγές: who.int, eody.gov.gr, euda.europa.eu

Διαβάστε επίσης:

28 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία της Έμμηνου Ρύσης

25 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά

18 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Μουσείων

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr