28 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία της Έμμηνου Ρύσης

Η έμμηνος ρύση, στην καθομιλουμένη «περίοδος», αποτελεί μια φυσική διεργασία στον γυναικείο οργανισμό και του έμμηνου κύκλου. Παρόλο που είναι μια φυσική κατάσταση, αποτελεί μέχρι και σήμερα ένα ταμπού σε αρκετά κράτη, με τις γυναίκες να μην λαμβάνουν τα απαιτούμενα προνόμια.

Με σκοπό να εξαφανιστούν τα ταμπού και οι δυσκολίες αναφορικά με την εμμηνόρροια για κάθε γυναίκα, από το 2014 τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία της Έμμηνου Ρύσης.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας για την Υγεία της Έμμηνου Ρύσης

Μόλις 12 χρόνια πριν, η υγεία και η υγιεινή της περιόδου ήταν ένα ζήτημα το οποίο δεν είχε την απαιτούμενη προβολή. Όπως υπογραμμίζει ο επίσημος ιστότοπος της Ημέρας, σχεδόν κανείς δεν μιλούσε δημόσια για το θέμα, ούτε τα μέσα επικοινωνίας αναφέρονταν επαρκώς, με αποτέλεσμα το ταμπού και το στίγμα να διογκώνονται.

Με στόχο αυτή η σιωπή να σπάσει επιτέλους και να σταματήσει να καταπνίγει τις γυναίκες, η WASH United (γερμανική Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση) ξεκίνησε την Παγκόσμια Ημέρα Υγιεινής Εμμήνου Ρύσης, στις 28 Μαΐου.

Κατά την πρώτη Ημέρα Υγιεινής Εμμήνου Ρύσεως το 2014, συμμετείχαν συνολικά 155 συνεργαζόμενοι οργανισμοί και δημοσιεύθηκαν 89 άρθρα στα μέσα ενημέρωσης σχετικά με την έμμηνο ρύση. Έκτοτε, η Παγκόσμια Ημέρα λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο, αποτελώντας πλέον ένα παγκόσμιο κίνημα.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η αποστολή του κινήματος για την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας της Έμμηνου Ρύσης είναι η δημιουργία ενός κόσμου φιλικού προς την περίοδο. Στην πράξη, ένας τέτοιος κόσμος θα έχει την εμμηνόρροια ως μια φυσιολογική πραγματικότητα της ζωής, που δεν θα εμπεριέχει το στίγμα.

Στα πλαίσια ενός κόσμου φιλικού για την εμμηνόρροια, 5 βασικοί τομείς είναι αυτοί που έχουν σημειώσει βήματα προόδου και συνεχίζουν να βελτιώνονται:

• Κοινωνικό περιβάλλον φιλικό προς την εμμηνόρροια
• Εκπαίδευση για την περίοδο και την υγιεινή της περιόδου
• Πρόσβαση σε προϊόντα εμμηνόρροιας για γυναίκες και κορίτσια
• Ειδικά διαμορφωμένες τουαλέτες, κατάλληλες για τη διαχείριση της εμμήνου ρύσεως
• Υπηρεσίες εμμηνορροϊκής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και φροντίδας για διαταραχές και ασθένειες που συνδέονται με την έμμηνο ρύση

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία της Έμμηνου Ρύσης

Το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την υγεία και την υγιεινή της περιόδου κορυφώνεται την Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία της Έμμηνου Ρύσης, στις 28 Μαΐου. Είναι η στιγμή που το κίνημα για την Ημέρα Υγιεινής της Περιόδου αναλαμβάνει δράση για να μεγιστοποιήσει την προσοχή στην υγεία και την υγιεινή της περιόδου.

Συλλογικά, κάθε μέρος, εργάζεται σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι φωνές των γυναικών ακούγονται δυνατά και καθαρά. Παράλληλα, βασική επιδίωξη της Ημέρας αυτής είναι η επικοινωνία με τα πρόσωπα ευθύνης, τα οποία λαμβάνουν καθοριστικές αποφάσεις, ώστε να γίνει συζήτηση για αλλαγή και πρόοδο.

Ως προς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποτελούν ένα πολύ ισχυρό εργαλείο για την προώθηση των μηνυμάτων της Ημέρας, τα οποία ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούνται από κάθε ενδιαφερόμενο μέρος.

Στατιστικά & Ενδιαφέροντα Στοιχεία

Μολονότι η περίοδος αποτελεί μια φυσιολογική βιολογική διεργασία που αφορά κάθε μήνα πολύ υψηλό μέρος του πληθυσμού, εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο παρανοήσεων, ελλιπούς ενημέρωσης και φυσικά ανεπαρκούς πρόσβασης σε βασικά προϊόντα περιόδου.

Όλα τα παραπάνω, έχουν ως αποτέλεσμα τον αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, η αυτοεκτίμηση και η σχολική εμπλοκή των εφήβων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται φαινόμενα αποκλεισμού ή στιγματισμού.

Ορισμένα στατιστικά στοιχεία (MARC – Δημοσκοπική Έρευνα – 2026) που αποτυπώνουν χαρακτηριστικά την κατάσταση για την περίοδο στην Ελλάδα, περιλαμβάνουν:

• 24,4% των κοριτσιών δηλώνει ότι αντιμετωπίζει ή έχει αντιμετωπίσει, σε κάποιο βαθμό, δυσχέρεια στην κάλυψη του κόστους προϊόντων περιόδου.
• 51,6% των κοριτσιών δηλώνει ότι η περίοδος συζητιέται μόνο μεταξύ κοριτσιών ή γυναικών, με το θέμα να αποτελεί ακόμα ένα κλειστό ζήτημα.
• 29,3% των κοριτσιών αναφέρει ότι οι συζητήσεις γύρω από την περίοδο συχνά συνοδεύονται από ειρωνικά σχόλια ή/και πειράγματα από αγόρια.
• 91,8% των κοριτσιών και το 78,3% των αγοριών θεωρούν ότι τα σχολεία πρέπει να παρέχουν δωρεάν προϊόντα περιόδου, κάτι το οποίο δεν συμβαίνει.

Η κάλυψη των αναγκών της εμμηνόρροιας: Ελλάδα vs. Ευρώπη

Στα πλαίσια κάλυψης των αναγκών που αναφέρθηκαν παραπάνω, έχει καταρτιστεί ένα νέο Εθνικό Πρόγραμμα, το οποίο θα συμβάλλει στη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης σε προϊόντα περιόδου για όλες τις έφηβες. Το πρόγραμμα «ΡΙΣΠΕΚΤ στο σώμα σου», από το Υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με τη UNICEF, έχει ως σκοπό την ενδυνάμωση της σχολικής κοινότητας, καλλιέργειας του σεβασμού και της ισότητας και σχεδιασμού ενός περιβάλλοντος όπου κάθε κορίτσι μπορεί να διαχειρίζεται την περίοδό του με άνεση και αυτοπεποίθηση.

Το Εθνικό Πρόγραμμα διαφημίζεται ήδη κατά το τρέχον έτος, ενώ σε άλλα κράτη έχουν υπάρξει σημαντικά βήματα προόδου. Ένα από τα πιο δημοφιλή μέτρα για προστασία της υγείας της γυναίκας κατά την εμμηνόρροια σημειώθηκε στην Ισπανία το 2023, όταν έγινε η πρώτη χώρα της ΕΕ που χορήγησε στις εργαζόμενες το δικαίωμα, με ιατρική γνωμάτευση, σε άδεια μετ’ αποδοχών λόγω εξουθενωτικών περιόδων.

Ένα ακόμα ζήτημα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια αφορά τη λεγόμενη «φτώχεια περιόδου», δηλαδή ανεπαρκή πρόσβαση σε προϊόντα και εγκαταστάσεις για την περίοδο, όπως καθαρό νερό, ασφαλώς διαχειριζόμενες τουαλέτες και μονάδες απόρριψης. Ένα μέρος αυτών των δυσκολιών σχετίζεται με τον υψηλό συντελεστή φορολογίας που έχουν τα εν λόγω προϊόντα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προκρίνει την μηδένιση ή έστω την μείωση του ΦΠΑ για την αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου, στην Ελλάδα όμως τι ισχύει;

Στην Ελλάδα, παρόλο που τα προϊόντα περιόδου θεωρούνται ως προϊόντα πρώτης ανάγκης, φορολογούνται με 24%, μια εξαιρετικά υψηλή φορολογία για τα δεδομένα άλλων κρατών της Ευρώπης. Ενδεικτικά, η Αυστρία, έχει εισαγάγει ήδη από το 2021 μειωμένο συντελεστή 10% για τα προϊόντα περιόδου, πριν τη μετάβασή της σε έκπτωση ΦΠΑ εισροών (ουσιαστικά συντελεστή 0%) από την 1η Ιουλίου 2025.

Στα πλαίσια του προγράμματος «ΡΙΣΠΕΚΤ στο σώμα σου», που ανακοινώθηκε (ξανά) από το Υπουργείο Υγείας, θα μοιραστούν για ένα περιορισμένο διάστημα είδη περιόδου σε μαθήτριες, δίνοντας μια βραχυπρόθεσμη λύση σε ένα μόνο μέρος του γυναικείου πληθυσμού, χωρίς όμως να δίδεται λύση στο πραγματικό πρόβλημα της ισότιμης πρόσβασης των κοριτσιών και γυναικών σε προϊόντα περιόδου.

Πηγές: menstrualhygieneday.org, theguardian.com, cepweb.org

Διαβάστε επίσης:

25 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά

15 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Οικογένειας

12 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Νοσηλευτών

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr