Το 2020 στις ΗΠΑ

Η εισβολή των οπαδών του Τραμπ στο Καπιτόλιο, με πυρήνα οργανωμένη ομάδα βίαιων ακροδεξιών, έπληξε μεν το κύρος της αμερικανικής δημοκρατίας, φαίνεται όμως ότι θα αποτελέσει καίριο πλήγμα και στον τραμπισμό.

Χαράλαμπος Παπασωτηρίου 09/01/2021 | 19:18

Η εισβολή των οπαδών του Τραμπ στο Καπιτόλιο, με πυρήνα οργανωμένη ομάδα βίαιων ακροδεξιών, έπληξε μεν το κύρος της αμερικανικής δημοκρατίας, φαίνεται όμως ότι θα αποτελέσει καίριο πλήγμα και στον τραμπισμό.

Η αστυνομία του Καπιτόλιου είχε προετοιμαστεί για μεγάλη διαδήλωση, αιφνιδιάστηκε όμως από τη βιαιότητα του ακροδεξιού πυρήνα των εισβολέων. Το αποτέλεσμα ήταν πέντε νεκροί, μεταξύ των οποίων και ένας αστυνομικός. Ευτυχώς δεν επλήγη κάποιος βουλευτής ή γερουσιαστής. Η διαφυγή των μελών της Βουλής των
Αντιπροσώπων και της Γερουσίας πάντως ήταν περιπετειώδης. Για να παρακάμψει το ισόγειο όπου ήταν οι εισβολείς, η αστυνομία οδήγησε τους γερουσιαστές με ασανσέρ στον υπόγειο διάδρομο με τρενάκι, που οδηγεί σε γειτονικό κτήριο γραφείων της Γερουσίας.

Κατά τη διάρκεια της ταραχής ο πρόεδρος Τραμπ δεν έσπευσε, όπως όφειλε, να κινητοποιήσει τις δυνάμεις πολιτοφυλακής του δήμου της Ουάσιγκτον και γειτονικών πολιτειών. Την κινητοποίηση έκανε ο προσωρινός υπουργός άμυνας Μίλερ αρκετές ώρες μετά την αρχή της εισβολής.

Μετά τη λήξη της εισβολή τα δύο σώματα επέστρεψαν στη διαδικασία επικύρωσης της προεδρικής εκλογής. Κυνικά οι περισσότεροι βουλευτές της ρεπουμπλικανικής μειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων και επτά ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές αρνήθηκαν να υπερψηφίσουν την επικύρωση, ελπίζοντας να καρπωθούν εκλογικά οφέλη από την τραμπική βάση στις επόμενες εκλογές. Προς τιμήν του ο αρχηγός της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας Μιτς Μακόνελ, που ήταν υπέρ της επικύρωσης, δήλωσε ότι έπειτα από 35 χρόνια στο σώμα αυτή ήταν η σημαντικότερη ψηφοφορία της σταδιοδρομίας του.

Η κατακραυγή εναντίον της στάσης του Τραμπ κατά την 6η Ιανουαρίου τον ανάγκασε την επόμενη ημέρα να διαβάσει κείμενο προσεκτικά διατυπωμένο από τους δικηγόρους του, με το οποίο κατήγγειλε τις βιαιότητες απερίφραστα.

Στον αμερικανικό δημόσιο διάλογο προτάθηκε να ενεργοποιηθεί η 25η τροποποίηση του συντάγματος των ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία ο αντιπρόεδρος μπορεί να αντικαταστήσει προσωρινά τον πρόεδρο λόγω ανικανότητας (π.χ. βαριά ασθένεια), εφόσον εξασφαλίσει τη σύμφωνη ψήφο της πλειοψηφίας είτε του υπουργικού συμβουλίου είτε του Κογκρέσου.

Ο Μάικ Πένς πάντως δεν κινείται στην κατεύθυνση αυτή, παρότι είναι πικραμένος που ο Τραμπ του ζήτησε να εκτροχιάσει ο πρόεδρος της Γερουσίας την επικύρωση της προεδρικής εκλογής (την επομένη της ταραχής ο Πένς εργάστηκε από το σπίτι του για να μην πάει στον Λευκό Οίκο).

Κάποιοι δημοκρατικοί θέλουν να επαναλάβουν τη διαδικασία αποπομπής του Τραμπ με κατηγορίες σχετικά με την παρακίνηση της ταραχής της 6 ης Ιανουαρίου. Ο εκλεγμένος πρόεδρος Μπάιντεν ωστόσο διαφωνεί. Αν η Βουλή των Αντιπροσώπων παραπέμψει τον πρόεδρο και μετά δεν βρεθούν οι 17 ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές για να σχηματίσουν μαζί με τους 50 δημοκρατικούς γερουσιαστές την απαραίτητη για καθαίρεση πλειοψηφία των δύο τρίτων, ο Τραμπ θα αθωωθεί ξανά και θα έχει πάλι μια επικοινωνιακή επιτυχία.

Αυτήν τη στιγμή η εικόνα του Τραμπ έχει υποστεί βαρύ πλήγμα. Μόλις παραιτήθηκαν οι υπουργοί μεταφορών Έλεν Τσάο και παιδείας Μπέτσι Ντεβός εξαιτίας της στάσης του στις 6 Ιανουαρίου. Έχουν επίσης παραιτηθεί πολλά στελέχη του Λευκού Οίκου. Σαράντα πέντε γερουσιαστές του κόμματός του και πολλοί πρώην υπουργοί και σύμβουλοί του έχουν στραφεί εναντίον του.

Η πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Νάνσι Πελόσι ζήτησε από την αμερικανική στρατιωτική ηγεσία να απενεργοποιήσει τους προεδρικούς κώδικες του πυρηνικού οπλοστασίου των ΗΠΑ. Ο Τραμπ είναι σαν πλοίο που βουλιάζει και που το εγκαταλείπουν όλοι. Από τη σκοπιά του Μπάιντεν, είναι προτιμότερο απλά να ξεφτίσει άδοξα η προεδρία του με την αυτοκαταστροφική ανικανότητά του να διαχειριστεί την εκλογική ήττα του.

*Ο Χαράλαμπος Παπασωτηρίου είναι Καθηγητής Παντείου και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων