18 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών

Η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Απριλίου, με σκοπό την ευαισθητοποίηση και συμμετοχή του κοινού στην προστασία και διατήρηση τη Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας Μνημείων και Τοποθεσιών

Η 18η Απριλίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών, σύμφωνα με το ψήφισμα της UNESCO, κατά την 22η Γενική Συνέλευση του 1983 – ένα ψήφισμα που προήλθε από την πρωτοβουλία του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών, ICOMOS (International Council of Monuments and Sites).

Για να φτάσουμε στο ιστορικό ψήφισμα, θα πρέπει να γυρίσουμε τον χρόνο ένα έτος πίσω και συγκεκριμένα στις 18 Απριλίου 1982, όταν κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου και συνεδρίασης του προεδρείου του ICOMOS Τυνησίας στη Χαμμαμέτ, προτάθηκε η ιδέα για καθιέρωση μιας ημέρας που θα τιμάται η παγκόσμια κληρονομιά.

Αυτή η σκέψη υλοποιήθηκε με την εγκαθίδρυση της ημέρας, με το ICOMOS να καταφέρνει να υλοποιήσει το όραμα για προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Να σημειωθεί ότι η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών (International Day for Monuments and Sites) διαφοροποιείται, τόσο χρονολογικά όσο και εννοιολογικά από την Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων (International Museum Day), η οποία τιμάται έναν μήνα αργότερα, στις 18 Μαΐου κάθε έτους.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Όπως επισημαίνει το ICOMOS, βασική επιδίωξη της Παγκόσμιας Ημέρας Μνημείων και Τοποθεσιών είναι η ευαισθητοποίηση και συμμετοχή του κοινού στην προστασία και διατήρηση τη Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ακολουθώντας έναν κοινό θεματικό άξονα εορτασμού, όπου θα φέρει διαφορετική θεματική κάθε χρόνο.

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών

Κάθε χρόνο, η Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών φέρει μια νέα θεματική, η οποία λαμβάνει έμπνευση από την πολιτιστική ή και κοινωνική επικαιρότητα και προβάλλεται σε εθνικό επίπεδο με την οργάνωση δράσεων, αναλόγως του πολιτιστικού αποθέματος κάθε χώρας.

Για το 2026, το θέμα φέρει τον τίτλο «Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών».

Παράλληλα, μια σειρά από εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα αυτή την ημέρα:

• Προσκεκλημένοι επισκέπτες σε σχετικές εκδηλώσεις, όπως ντόπιοι ή ξένοι εμπειρογνώμονες, διάσημες προσωπικότητες, ακαδημαϊκοί, φοιτητές ή μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, που μιλούν για την ημέρα
• Οργάνωση συζητήσεων σε δημόσιους χώρους
• Εκθέσεις φωτογραφίας, σχεδίων, ζωγραφικής κ.λπ., συμπεριλαμβανομένων διαγωνισμών
• Εκδόσεις βιβλίων, καρτ ποστάλ, γραμματοσήμων, αφισών κ.λπ.
• Τελετές απονομής βραβείων που επαινούν άτομα ή οργανισμούς που έχουν εξαιρετική συμβολή στη διατήρηση και την προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
• Εγκαίνια πρόσφατα αναστηλωμένων ή αποκατεστημένων μνημείων ή χώρων
• Προώθηση συμφωνιών «αδελφοποίησης» μεταξύ των Εθνικών Επιτροπών του ICOMOS, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την ανακοίνωση έργων συνεργασίας, την ανταλλαγή ομιλητών, συναντήσεις συνεργασίας, σεμινάρια ή δημοσιεύσεις κ.λπ.
• Συζητήσεις της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του ICOMOS σχετικά με το επιλεγμένο θέμα

Τα Ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς

Η Σύμβαση Παγκόσμιας Κληρονομιάς ορίζει το είδος των φυσικών ή πολιτιστικών αγαθών, που μπορούν να εγγραφούν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Καθορίζει επίσης τα καθήκοντα των Κρατών Μελών της UNESCO, όσον αφορά στην προστασία και διατήρησή τους. Υπογράφοντας τη Σύμβαση, κάθε χώρα δεσμεύεται να διατηρήσει όχι μόνο τα αγαθά Παγκόσμιας Κληρονομιάς, που βρίσκονται στην επικράτειά της, αλλά και να προστατεύσει την εθνική της κληρονομιά.

Στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα, απαριθμούμε 20 συνολικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Αυτά αναφέρονται ονομαστικά στη συνέχεια:

• Ναός του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες (1986)
• Δελφοί (1987)
• Ακρόπολη Αθηνών (1987)
• Άγιον Όρος (1988)
• Μετέωρα (1988)
• Παλαιοχριστιανικά και Βυζαντινά Μνημεία Θεσσαλονίκης (1988)
• Επίδαυρος (1988)
• Μεσαιωνική Πόλη Ρόδου (1988)
• Ολυμπία (1989)
• Μυστράς (1989)
• Δήλος (1990)
• Μονή Δαφνίου, Μονή Οσίου Λουκά και Νέα Μονή Χίου (1990)
• Πυθαγόρειο και Ηραίο Σάμου (1992)
• Βεργίνα (1996)
• Μυκήνες και Τίρυνθα (1999)
• Ιστορικό κέντρο (Χώρα), Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου και Σπήλαιο της Αποκάλυψης στην Πάτμο (1999)
• Παλαιά Πόλη της Κέρκυρας (2007)
• Φίλιπποι (2016)

Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με τα Μνημεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην Ελλάδα μπορείτε να επισκεφτείτε τον επίσημο ιστότοπο του ICOMOS.

Τρόποι Συμμετοχής

Μπορείτε να στηρίξετε τα μηνύματα της ημέρας λαμβάνοντας μέρος στις σχετικές εκδηλώσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω και να μάθετε περισσότερα για την υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά, τόσο σε τοπικό, όσο και σε εθνικό επίπεδο.

Ειδικότερα, δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, όπως πανεπιστημιακά ιδρύματα, φορείς πολιτισμού και δημοτικές αρχές, διοργανώνουν σχετικές εκδηλώσεις όπως αυτές που αναλύθηκαν παραπάνω. Μπορείτε να αναζητήσετε για σχετικές εκδηλώσεις στην περιοχή σας και να συμμετέχετε.

Πηγές: icomos.gr

Διαβάστε επίσης:

Διεθνής Ημέρα Παιδικού Βιβλίου: Η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση στο προσκήνιο

21 Φεβρουαρίου: Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: Ιστορικό και μηνύματα

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr