16 Αυγούστου 1977: Σαν σήμερα φεύγει από τη ζωή ο Έλβις Πρίσλεϊ

«King Elvis is Dead»: Με αυτόν τον τίτλο, σαν σήμερα στις 16 Αυγούστου 1977 αρκετά από τα δημοσιογραφικά μέσα της εποχής καταγράφουν τον θάνατο του χαρακτηριζόμενου ως «βασιλιά του Ροκ εν Ρολ», Έλβις Πρίσλεϊ.

Ο εμβληματικός Αμερικανός τραγουδιστής βρέθηκε νεκρός στην έπαυλή του «Γκρέισλαντ» στο Μέμφις του Τενεσί. Ο Elvis ήταν 42 ετών όταν έφυγε από τη ζωή, με τα μέσα της εποχής και τους θαυμαστές του να έχουν σοκαριστεί από τον πρόωρο θάνατο του σταρ.

Εν πολλοίς, η ραγδαία αναρρίχησή του από τη φτώχεια στην αποθέωση, ακολουθούμενη από τον θάνατό του σε ηλικία μόλις 42 ετών, συνέβαλε στο να γίνει μια μυθική φιγούρα στην αμερικανική ποπ κουλτούρα.

Τα πρώιμα χρόνια και οι επιρροές

Ο Έλβις Άρον Πρίσλεϊ γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 1935 στο Τουπέλο του Μισισιπή των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Britannica, έζησε φτωχά χρόνια εκεί και μετέπειτα μετακόμισε με την οικογένειά του στο Μέμφις των ΗΠΑ. Εκεί, μια τοπική δισκογραφική εταιρεία μπλουζ, απάντησε θετικά σε μια κασέτα που είχε αποστείλει ο νεαρός Elvis. Το επόμενο διάστημα, ακολούθησαν ηχογραφήσεις με μια μπάντα που αποτελούνταν από τον Πρίσλεϊ, τον Σκότι Μουρ και τον Μπιλ Μπλακ. Η μουσική τους περιλάμβανε υλικό για το οποίο ο Πρίσλεϊ θα γινόταν διάσημος: μπλουζ και κάντρι τραγούδια, μπαλάντες από το Tin Pan Alley και γκόσπελ ύμνους.

Ο Πρίσλεϊ γνώριζε ένα μέρος αυτής της μουσικής από διάφορες πηγές, όπως το ραδιόφωνο, την Πεντηκοστιανή εκκλησία των γονιών του, τα τραγούδια της ομάδας που παρακολουθούσε στην εκκλησία Black Memphis και κάποια μπλουζ κλαμπ της οδού Beale, όπου σύχναζε ως έφηβος.

Ήδη, από πολύ νεαρή ηλικία, ο Έλβις Πρίσλεϊ εμφανιζόταν ως μία φανταχτερή προσωπικότητα, με τα σχετικά μακριά, λαδωμένα μαλλιά και τους έντονους συνδυασμούς ρούχων να αποτελούν σημείο κατατεθέν του καλλιτέχνη. Ωστόσο, η μουσική του προσωπικότητα δεν είχε αναδειχθεί, μέχρι που πραγματοποίησε η μπάντα του επανεκτέλεση το τραγούδι του Arthur («Big Boy») Crudup «That’s All Right Mama» τον Ιούλιο του 1954. Τότε, οι καλλιτέχνες της μπάντας, κατέληξαν σε μια εκπληκτική σύνθεση, η οποία τελικά μεταφράστηκε μετέπειτα ως Ρόκαμπιλυ, διατηρώντας πολλές από τις μπλουζ πινελιές του πρωτότυπου, αλλά με την υψηλή τενόρο φωνή του Πρίσλεϊ να προσθέτει μια πιο ανάλαφρη πινελιά και με τον βασικό ρυθμό να χτυπά ένα πολύ πιο ευέλικτο groove.

Αυτός ο ήχος ήταν το σήμα κατατεθέν των πέντε singles που κυκλοφόρησε ο Πρίσλεϊ τον επόμενο χρόνο. Αν και κανένα από αυτά δεν έγινε εθνική επιτυχία, μέχρι τον Αύγουστο του 1955, όταν κυκλοφόρησε το πέμπτο, «Mystery Train,» είχε προσελκύσει σημαντικό κοινό στο Νότο για τις ηχογραφήσεις του, τις ζωντανές εμφανίσεις του σε περιφερειακά roadhouses και κλαμπ, και τις ραδιοφωνικές του εμφανίσεις σε εθνικό επίπεδο.

Ο «Συνταγματάρχης» Τομ Πάρκερ ως παράγοντας στην καριέρα του Elvis Presley

Η καριέρα του Πρίσλεϊ άλλαξε σελίδα λόγω της συνεργασίας του με τον «Συνταγματάρχη» Τομ Πάρκερ, έναν Ολλανδό μάνατζερ ταλέντων, λάτρη της κάντρι μουσικής, που είχε κάνει αστέρες τον Έντι Άρνολντ και τον Χανκ Σνόου.

Ο Πάρκερ οργάνωσε την πώληση των τραγουδιών και του συμβολαίου ηχογράφησης του Πρίσλεϊ σε μεγάλες επιχειρήσεις με έδρα τη Νέα Υόρκη. Ξεκίνησε να ηχογραφεί στα στούντιο της RCA στο Νάσβιλ του Τενεσί, με μια ευρύτερη ομάδα μουσικών, έχοντας μαζί του τους Μουρ και Μπλακ, προκαλώντας σταδιακά μια εθνική αίσθηση με μια σειρά από επιτυχίες: «Heartbreak Hotel», «Don’t Be Cruel», «Love Me Tender», «All Shook Up» και άλλα.

Από το 1956 έως το 1958 κυριάρχησε ολοκληρωτικά στα charts της ποπ μουσικής και εγκαινίασε την εποχή του Ροκ εν Ρολ, καταργώντας σημαντικά τις έμφυλες διακρίσεις στην ροκ σκηνή. Οι τηλεοπτικές του εμφανίσεις, ειδικά αυτές στο Ed Sullivan’s Sunday night variety show, σημείωσε ρεκόρ τηλεθέασης. Ακόμα και ταινίες στις οποίες είχε συμμετάσχει ο Πρίσλεϊ, αποτέλεσαν σημαντικές εισπρακτικές επιτυχίες.

Νέα κεφάλαια: η θητεία στον στρατό, οι τηλεοπτικές εμφανίσεις και η πτώση

Έχοντας καταστεί εφηβικό είδωλο της δεκαετίας του, ο Έλβις Πρίσλεϊ έβλεπε ορδές φανατικών θαυμαστριών να τον υποδέχονται παντού, σε μια πρωτοφανή φρενίτιδα θαυμασμού προς το πρόσωπό του. Μάλιστα, στις αρχές του 1958, με την ανακοίνωση της επιστράτευσης του Πρίσλεϊ και κατάταξης του στον αμερικανικό στρατό, επικράτησε ένα τεράστιο κύμα θλίψης γι’ αυτή την εξέλιξη.

Το 1959, ενώ βρισκόταν στη Δυτική Γερμανία —όπου υπηρέτησε ως στρατιώτης αντί να ενταχθεί στο τμήμα ψυχαγωγίας των Ειδικών Δυνάμεων— ο Πρίσλεϊ γνώρισε την Πρισίλα Μπολιέ.
Ξεκίνησαν μια ρομαντική σχέση που συνεχίστηκε και μετά την επιστροφή του Πρίσλεϊ στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1960. Παρά την απουσία του από τα δρώμενα των ΗΠΑ, η απήχηση του Πρίσλεϊ δεν είχε εξασθενήσει. Συνέχισε δυναμικά, αξιοποιώντας περισσότερο τον κινηματογράφο, πρωταγωνιστώντας σε περισσότερες από 30 ταινίες για τα επόμενα 8 έτη. Αυτή η επιλογή τον έκανε πλούσιο, αλλά έθεσε σε κίνδυνο τη μουσική του καριέρα.

Ως προς τη μουσική του Πρίσλεϊ, πραγματοποιήθηκε σημαντική δουλειά σε singles που είτε δεν συνδέονταν με τις ταινίες είτε περιορίζονταν μόνο σε αυτές, με δημοφιλείς ηχογραφήσεις όπως τα «It’s Now or Never (‘O Sole Mio’)» (1960), «Are You Lonesome Tonight?», «Can’t Help Falling in Love» και «Return to Sender» (1961, 1962) και «Viva Las Vegas» (1964). Παρόλα αυτά, ο Πρίσλεϊ δεν αποτελούσε πλέον μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα: είχε γίνει ένας ακόμη προβλέψιμος καλλιτέχνης της μαζικής μουσικής κουλτούρας, μια προσωπικότητα που ουσιαστικά δεν ενδιέφερε εξ ολοκλήρου το ροκ κοινό, το οποίο είχε διευρυνθεί τόσο πολύ με την έλευση των νέων ήχων των Beatles, των Rolling Stones και του Μπομπ Ντίλαν.

Μέχρι το 1968, οι αλλαγές στον κόσμο της μουσικής είχαν ξεπεράσει τον Πρίσλεϊ, με τα έσοδα από τις ταινίες και τις πωλήσεις δίσκων του να έχουν μειωθεί. Τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους προβλήθηκε ένα χριστουγεννιάτικο τηλεοπτικό του αφιέρωμα στον Πρίσλεϊ, αποκαθιστώντας μεγάλο μέρος της μειωμένης φήμης του.

Μετέπειτα, ξεκίνησε να δίνει συναυλίες, επανακτώντας ένα μέρος του κοινού του, χωρίς, όμως, να συγκρίνεται με την απήχηση που είχε τη δεκαετία του 1950. Το κοινό του ήταν κατά κύριο λόγο από το Νότο και τη Μεσοδυτική Αμερική, την εργατική τάξη και σε συντριπτικό βαθμό γυναίκες. Για το επόμενο διάστημα, ήταν πάλι στην επικαιρότητα, ωστόσο, φαινόταν ότι είχε χάσει ένα μέρος αυτής της εφηβικής λάμψης, περιοριζόμενος στον ρόλο ενός mainstream Αμερικανού entertainer.

Ο γάμος, η απομόνωση στην έπαυλη Γκρέϊσλαντ και ο θάνατος του βασιλιά του Ροκ εν Ρολ

Το 1967 παντρεύτηκε την Πρισίλα Μπολιέ δίχως τα glamour στοιχεία που χαρακτήριζαν τη ζωή του βασιλιά της Ροκ εν Ρολ. Ο Έλβις Πρίσλεϊ και η Πρισίλα Πρίσλεϊ τελικά χώρισαν το 1972 και πήραν διαζύγιο την επόμενη χρονιά.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Elvis δεν έκανε άλλες ταινίες, ενώ οι ηχογραφήσεις του ήταν ανομοιόμορφης ποιότητας, με μεμονωμένα κομμάτια να αποτελούν σημαντικές επιτυχίες των chart – όπως το «Suspicious Minds».

Αυτό όμως που χαρακτήρισε όμως τον Πρίσλεϊ ήταν ο επικίνδυνος τρόπος ζωής του. Όταν δεν βρισκόταν σε περιοδεία, περνούσε κατά κύριο λόγο τον χρόνο του στην έπαυλη Γκρέϊσλαντ, κάνοντας μια σειρά από καταχρήσεις. Λόγω αυτού του τρόπου ζωής, οι εμφανίσεις του χειροτέρεψαν τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του και η δισκογραφική του καριέρα ουσιαστικά σταμάτησε.

Ευρισκόμενος στη λήθη των καταχρήσεων, ο Πρίσλεϊ είχε μετατραπεί στο ακριβώς αντίστροφο από αυτό που πρέσβευε μέχρι πρότινος η μουσική του: έναν άνθρωπο σε λήθη, απομονωμένο από τον έξω κόσμο και ερημίτη. Τελικά, το καλοκαίρι του 1977, την 16η Αυγούστου, λίγο πριν ξεκινήσει μια νέα περιοδεία συναυλιών, πέθανε από καρδιακή προσβολή.

Ο θάνατος του Elvis

Ο θάνατος του Πρίσλεϊ, όπως ήταν λογικό, αποτέλεσε πεδίο συζήτησης, διαμάχης και θεωριών συνωμοσίας. Σύμφωνα με τη νεκροψία του Δρ. Τζέρι Φρανσίσκο, ο οποίος ήταν μόνο μάρτυρας της νεκροψίας, και ενεργώντας χωρίς τη συγκατάθεση ή τη συμφωνία των άλλων δύο ειδικών (Δρ. Έρικ Μιούρχεντ και Νόελ Φλορέντο), ανακοίνωσε στον Τύπο ότι «τα προκαταρκτικά ευρήματα της νεκροψίας» έδειχναν ότι ο θάνατος του Elvis οφειλόταν σε «καρδιακή αρρυθμία» και ότι δεν είχαν εμπλακεί φάρμακα.

Ωστόσο, η δήλωση αποδείχθηκε στη συνέχεια ότι δεν ίσχυε. Η τοξικολογική έκθεση, μερικές αρκετές εβδομάδες αργότερα, φανέρωσε πως το αίμα του Elvis βρέθηκε να περιέχει πολύ υψηλά επίπεδα των οπιοειδών, ενώ βρέθηκε πως ο βασιλιάς της Ροκ εν Ρολ είχε σημάδια σοβαρής και χρόνιας δυσκοιλιότητας, διαβήτη και γλαυκώματος κατά την εξέταση των ειδικών.

Η επίδραση του Έλβις Πρίσλεϊ και το κληροδότημά του

Δίχως αμφισβήτηση, ο Πρίσλεϊ κατέστη εφηβικό είδωλο, με ορδές νεαρών γυναικών να τον ακολουθούν σε κάθε του βήμα. Ο Elvis πρόβαλε ένα ανάμεικτο όραμα ταπεινότητας και αυτοπεποίθησης, έντονης δέσμευσης και κωμικής δυσπιστίας στην ικανότητά του να εμπνέει φρενίτιδα.

Παράλληλα, ενέπνευσε γενιές μουσικών, από τους ομοϊδεάτες του Νότου, από τον Τζέρι Λι Λιούις και τον Καρλ Πέρκινς και μετέπειτα, καλλιτεχνών της πρώτης γενιάς των Ροκαμπίλι, και, αργότερα, ανθρώπους που είχαν πολύ διαφορετικούς συνδυασμούς μουσικών και πολιτισμικών επιρροών και φιλοδοξιών∙ από τον Τζον Λένον έως τον Μπρους Σπρίνγκστιν, τον Μπομπ Ντίλαν μέχρι τον Πρινς, πολλοί θεωρούν ότι όλοι οι σταρ είχαν ένα «ηθικό χρέος» στον Πρίσλεϊ.

Εκτός των επιρροών στη μουσική, όμως, ο σημαντικότερος αντίκτυπος του Έλβις Πρίσλεϊ ήταν στο κοινό του. Όπως περιγράφουν διάφορες πηγές, δεν χρειαζόταν να είσαι σταρ της Ροκ εν Ρολ ή ακόμα και μουσικός για να θέλεις να είσαι σαν τον Elvis, ένα στοιχείο που υποδήλωνε ότι το να είσαι ελεύθερος και χωρίς αναστολές δεν σου αφαιρούσε το δικαίωμα να είσαι μέρος της καθημερινότητας. Γι’ αυτό το λόγο ολόκληρες γενιές ανθρώπων όρισαν την αίσθηση του προσωπικού τους στυλ και της φιλοδοξίας με όρους που ο Elvis προσωποποίησε για πρώτη φορά.

Αναφορικά με τον θάνατο του Elvis, με το άκουσμα της απώλειάς του, πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στο Γκρέϊσλαντ για να αποχαιρετήσει το φτωχό αγόρι που είχε ζήσει το αμερικανικό όνειρο. Μάλιστα, η θρυλική έπαυλη κατέστη κορυφαίο τουριστικό αξιοθέατο της χώρας, ενώ τα άλμπουμ και άλλα αντικείμενα του Presley συνεχίζουν να πωλούνται με γοργούς ρυθμούς. Κάθε Αύγουστο, πλήθη συρρέουν στο Graceland – το οποίο, υπό τη διεύθυνση της Priscilla Presley, άνοιξε για πρώτη φορά στο κοινό το 1982 – για να τον τιμήσουν στην επέτειο όχι της γέννησής του αλλά του θανάτου του. Κατά καιρούς, κυκλοφορούσαν φήμες ότι δεν πέθανε πραγματικά, αλλά «σκηνοθέτησε» τον θάνατό του, ώστε να απαλλαχθεί από τη φήμη του.

Πηγές: pbs.org, britannica.com

Διαβάστε επίσης: 

Μέριλιν Μονρόε: Σαν σήμερα πέθανε η μυθική σταρ

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Ντίνος Ηλιόπουλος – Ξεχωρίζει για τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στον «Δράκο» του Κούνδουρου

20 Απριλίου 1949: Σαν σήμερα γεννιέται η Τζέσικα Λανγκ

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr