13 Αυγούστου: Παγκόσμια Ημέρα Αριστερόχειρων

Σήμερα τιμάται μια εξαιρετικά ιδιότυπη ημέρα, η παγκόσμια ημέρα αριστερόχειρων! Οι αριστερόχειρες αποτελούν μόλις το 10% περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού, με την 13η Αυγούστου κάθε έτους να είναι αφιερωμένη σε αυτούς.

Ιστορικό της παγκόσμιας ημέρας αριστερόχειρων

Στις 13 Αυγούστου 1992, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Λέσχη Αριστερόχειρων σηματοδότησε την παγκόσμια ημέρα αριστερόχειρων, μια ετήσια εκδήλωση όπου οι αριστερόχειρες σε όλο τον κόσμο μπορούν να τιμήσουν αυτή την «ιδιαιτερότητά» τους και να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του να είναι κάποιος αριστερόχειρας.

Λόγω της δημοφιλίας αυτής της εορτής στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Γραμματέας του Ημερολογίου Εθνικής Ημέρας πρόσθεσε την ημέρα στον κατάλογο των εθνικών ημερών, με αποτέλεσμα η παγκόσμια ημέρα να τιμάται πλέον σε διεθνή κλίμακα.

Πως γίνεται κάποιος αριστερόχειρας;

Να ξεκαθαρίσουμε ότι οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να ανακαλύψουν γιατί ένα άτομο προτιμά τη γραφή με το αριστερό ή το δεξί χέρι. Μια ερμηνεία των ειδικών είναι ότι αποτελεί ένα είδος «κοινωνικού στόχου».

Εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι, κατά τον διαμοιρασμό εργαλείων και χώρων διαβίωσης έμαθαν να χρησιμοποιούν το ίδιο χέρι, με αποτέλεσμα η επίτευξη ενός στόχου ή μιας εργασίας από κοινού γινόταν πιο γρήγορα και πιο εύκολα για τους περισσότερους. Έτσι, με την πάροδο του χρόνου, περισσότεροι άνθρωποι έμαθαν να χρησιμοποιούν το δεξί τους χέρι για να ολοκληρώνουν τις εργασίες τους.

Στο πεδίο της έρευνας, μερικοί πιστεύουν ότι η προτίμηση του χεριού συνδέεται με γονίδια που κληρονομούνται από γονείς ή παππούδες, όμως, οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να βρουν άμεσες συσχετίσεις.

Με το ζήτημα είχε ασχοληθεί ο Πίτερ Χέπερ, ψυχολόγος από τη Βόρεια Ιρλανδία, ο οποίος εξέτασε εκατοντάδες σαρώσεις μωρών που θηλάζουν τον αντίχειρά τους στη μήτρα της μητέρας τους πριν γεννηθούν. Στα αποτελέσματα της έρευνάς του, ο Χέπερ διαπίστωσε ότι περίπου το 90% των μωρών πιπίλιζαν τον δεξί τους αντίχειρα και 12 χρόνια αργότερα, σχεδόν όλα αυτά τα ίδια μωρά ήταν δεξιόχειρες. Από την άλλη, τα 3/4 των μωρών που πιπίλιζαν τον αριστερό τους αντίχειρα, έγιναν αριστερόχειρες.

Βέβαια, η εν λόγω συνήθεια αλλάζει διαρκώς στα μωρά, αλλά, από την ηλικία των δύο περίπου, τα νήπια αρχίζουν να προτιμούν να χρησιμοποιούν το ένα χέρι περισσότερο από το άλλο.

Οι αριστερόχειρες στην ιστορία και τον πολιτισμό

Η χρήση του αριστερού χεριού έχει αποτελέσει πεδίο μελέτης, καθώς σχετίζεται με ιστορικά πρόσωπα, δεισιδαιμονίες, προκαταλήψεις, κανόνες καλής συμπεριφοράς και δεξιοτήτων. Ας τα πάρουμε όμως ανά περίπτωση.

Οι ιστορικές αναφορές για τους αριστερόχειρες ανάγονται περίπου 498.000 χρόνια πριν, από τους Νεάντερταλ! Τότε οι άνδρες και οι γυναίκες των σπηλαίων έτρωγαν ωμό κρέας πολλές φορές, κάτι που ήταν αρκετά επιβαρυντικό για τα δόντια. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι οι Νεάντερταλ δάγκωναν το κρέας και χρησιμοποιούσαν ένα αιχμηρό κομμάτι πέτρας ως εργαλείο για να το κόψουν κοντά στο στόμα τους. Περιστασιακά η πέτρα γλιστρούσε και, κοιτάζοντας την κατεύθυνση των γρατσουνιών στα δόντια τους, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου το δέκα τοις εκατό των Νεάντερταλ φαινόταν να κρατούν το λίθινο εργαλείο με το αριστερό τους χέρι.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αριστερόχειρες ήταν αναγκασμένοι να χρησιμοποιούν το δεξί τους χέρι για εργασίες όπου φυσικά θα χρησιμοποιούσαν το αριστερό τους χέρι. Αυτό ισχύει σε ορισμένες χώρες μέχρι σήμερα και ίσχυε και στην Ελλάδα μέχρι και πριν μερικές δεκαετίες. Μάλιστα, οι δάσκαλοι χρησιμοποιούσαν αντιπαιδαγωγικές μεθόδους εις βάρος παιδιών με κλίση στην αριστερή γραφή. Πολλοί άνθρωποι, λόγω αυτών των περιορισμών, οδηγήθηκαν ώστε να γίνουν αμφιδέξιοι. Ως αμφιδεξιότητα ή αμφιχειρία είναι το να μπορεί κάποιος να χρησιμοποιεί με την ίδια άνεση το αριστερό και δεξί χέρι ή/και πόδι.

Ακόμα πιο εξωφρενικές ιστορικές αναφορές έχουν συνδέσει τη χρήση του αριστερού χεριού θεωρείται ακάθαρτη, ενώ στον Μεσαίωνα, θεωρούσαν τις γυναίκες αριστερόχειρες μάγισσες, όπου, στη Βρετανία, για ένα διάστημα του Μεσαίωνα μπορούσαν να τιμωρηθούν με καύση στην πυρά!

Σε χώρες της Άπω και Μέσης Ανατολής, όπως η Ινδία, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, η Ινδονησία και το Νεπάλ, θεωρείται αγενής συμπεριφορά όταν κάποιος τρώει, μαζεύει ή παραδίδει πράγματα με το αριστερό του χέρι.

Αναφορικά με τη χρήση της γλώσσας και τους αριστερόχειρες, στα γαλλικά, η λέξη «gauche» μπορεί να σημαίνει «αριστερός» ή «αδέξιος». Στα αγγλικά, η λέξη «left» προέρχεται από την αγγλοσαξονική λέξη «lyft», που σημαίνει «αδύναμος», ενώ το «Right» σημαίνει «να έχεις δίκιο». Στα λατινικά, η λέξη «sinister» προέρχεται από τη λατινική λέξη για το αριστερό.

Πλέον, το «μένος» για τους αριστερόχειρες δεν υφίσταται πλέον – τουλάχιστον στην πλειονότητα των σύγχρονων κρατών. Μάλιστα, ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι περισσότεροι άνθρωποι είναι αριστερόχειρες στις μέρες μας από ό,τι στο παρελθόν, πιθανώς επειδή είναι ευρύτερα αποδεκτό και ασπαζόμενο.

Περιεχόμενο και συμβολισμοί της ημέρας

Η παγκόσμια ημέρα αριστερόχειρων έχει ως βασικό σκοπό την τιμή των ανθρώπων που γράφουν και κάνουν διάφορες εργασίες με το αριστερό τους χέρι. Παράλληλα, όμως, επιδιώκει την ευαισθητοποίηση για προκαταλήψεις που αφορούν τους αριστερόχειρες, οι οποίες μάλιστα υπάρχουν μέχρι και σήμερα.

Με ποιους τρόπους τιμάται η παγκόσμια ημέρα αριστερόχειρων

Αρχικά, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η δημοφιλία των αριστερόχειρων ατόμων έχει συμβάλλει ώστε να κατασκευαστούν αντικείμενα ειδικά σχεδιασμένα για τις ανάγκες τους. Από ψαλίδια για αριστερόχειρες, μέχρι στυλό και ανοιχτήρια για αριστερόχειρες, πλέον, υπάρχουν προϊόντα τα οποία καλύπτουν με μεγαλύτερη ευελιξία τις ανάγκες τους.

Αναφορικά με τις εκδηλώσεις, στη «γενέτειρα» της παγκόσμιας ημέρας, το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν πραγματοποιηθεί διάφορες εκδηλώσεις όλα αυτά τα χρόνια, όπως αθλητικοί αγώνες αριστερού εναντίον δεξιού, tea party για αριστερόχειρες, παμπ που χρησιμοποιούν ανοιχτήρια για αριστερόχειρες όπου οι θαμώνες έπιναν και έπαιζαν παιχνίδια μόνο με το αριστερό χέρι, και εθνικές «Ζώνες Αριστερόχειρων» όπου γιορτάστηκε η δημιουργικότητα, η προσαρμοστικότητα και η αθλητική ικανότητα των αριστερόχειρων, ενώ οι δεξιόχειρες ενθαρρύνθηκαν να δοκιμάσουν καθημερινά αντικείμενα για αριστερόχειρες για να δουν πόσο αμήχανο μπορεί να είναι να χρησιμοποιούν λάθος εξοπλισμό.

Celebrities και πολιτικά πρόσωπα αριστερόχειρες

Υπάρχουν αρκετοί διάσημοι αστέρες του θεάματος που είναι αριστερόχειρες. Ο τραγουδιστής Τζάστιν Μπίμπερ είναι αριστερόχειρας, αν και η πρώτη κιθάρα που πήρε στα χέρια του ήταν φτιαγμένη για δεξιόχειρες. Προσπάθησε να παίξει το όργανο ανάποδα, αν και αυτό αποδείχθηκε δύσκολο. Ως αποτέλεσμα αυτού, η μητέρα του Τζάστιν κατέληξε να του αγοράσει μια κιθάρα για αριστερόχειρες, την οποία χρησιμοποίησε για να μάθει να παίζει.

Άλλες διασημότητες που είναι αριστερόχειρες περιλαμβάνουν σούπερ σταρ του τένις όπως ο Ράφα Ναδάλ και ο θρύλος του ποδοσφαίρου Λιονέλ Μέσι, τραγουδιστές όπως ο Σερ Πολ ΜακΚάρτνεϊ και η Λέιντι Γκάγκα, και ηθοποιούς όπως η Τζένιφερ Λόρενς και η παρουσιάστρια Όπρα Γουίνφρεϊ.

Ο δημιουργός των Simpsons – ο Ματ Γκρόενινγκ – είναι επίσης αριστερόχειρας, και αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους πολλοί χαρακτήρες στη σειρά, όπως ο Bart, είναι αριστερόχειρες.

Στο πεδίο της πολιτικής και εξουσίας, πρόεδροι των ΗΠΑ, όπως ο Μπιλ Κλίντον και Μπαράκ Ομπάμα συγκαταλέγονται στους αριστερόχειρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αντίστοιχα, ήταν ο Ντέιβιντ Κάμερον και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Και ο μελλοντικός βασιλιάς του Ην. Βασιλείου, ο πρίγκιπας Γουίλιαμ, είναι επίσης αριστερόχειρας. Ο προπάππους του Γουλιέλμου, Γεώργιος ΣΤ΄, ήταν επίσης εκ φύσεως αριστερόχειρας, αλλά ο πατέρας του, Γεώργιος Ε΄, τον ανάγκασε να γράφει με το δεξί του χέρι.

Τρόποι συμμετοχής

Αν είστε δεξιόχειρας, δοκιμάστε να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα ή να κάνετε κινήσεις που θα έκανε ένας αριστερόχειρας, ώστε να δείτε τις δυσκολίες που έχουν. Είναι μια ενδιαφέρουσα πρόκληση που δεν γνωρίζατε ότι μπορεί να υφίσταται.

Παράλληλα, είτε είσαι αριστερόχειρας είτε όχι, μάθε περισσότερα για τη χρήση του αριστερού χεριού, τόσο στον κόσμο όσο και στην Ελλάδα, αλλά και τους εξωφρενικούς περιορισμούς που βίωναν άτομα προηγούμενων δεκαετιών, όταν φοιτούσαν στο σχολείο.

Πηγές: lefthandersday.com, nationaldaycalendar.com, bbc.co.uk

Διαβάστε επίσης:

8 Αυγούστου: Διεθνής Ημέρα Γάτας

Διεθνής Ημέρα Μπύρας: Η επιστήμη πίσω από το δημοφιλές ποτό

3 Αυγούστου: Διεθνής Ημέρα Καρπουζιού

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr