11 Ιουλίου: Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμού

Το δημογραφικό είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα, που -πρέπει να- μας απασχολεί όλους. Στην Ελλάδα χαρακτηριστικό πρόβλημα αποτελεί η υπογεννητικότητα και το υψηλό ποσοστό ανθρώπων τρίτης ηλικίας, ενώ σε άλλες χώρες μείζον ζήτημα είναι ο υπερπληθυσμός. Με σκοπό την ευαισθητοποίηση και δράση γι’ αυτά τα ζητήματα που απασχολούν την ανθρωπότητα, στις 11 Ιουλίου κάθε έτους τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμού.

Ιστορικό της Παγκόσμιας Ημέρας Πληθυσμού

Η Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμού καθιερώθηκε από το τότε Διοικητικό Συμβούλιο του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών το 1989, ως αποτέλεσμα του ενδιαφέροντος που προσέλκυσε η Ημέρα των Πέντε Δισεκατομμυρίων, η οποία τιμήθηκε στις 11 Ιουλίου 1987.

Το 1990 με το ψήφισμα 45/216, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε τη συνέχεια των εκδηλώσεων της Παγκόσμιας Ημέρας, με σκοπό την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα δημογραφικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της συσχέτισής τους με το περιβάλλον και την ανάπτυξη.

Η ημέρα τιμήθηκε για πρώτη φορά την 11η Ιουλίου 1990 σε περισσότερες από 90 χώρες. Έκτοτε, γραφεία του UNFPA σε διάφορες χώρες, οργανισμοί και ιδρύματα, τιμούν την Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμού.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμού αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση και άμεση κινητοποίηση για τα δημογραφικά ζητήματα που απασχολούν την ανθρωπότητα. Ο ΟΗΕ καθιέρωσε την ημέρα αυτή, για να εστιάσει την προσοχή του κοινού σε ζητήματα που σχετίζονται με τον πληθυσμό: οικογενειακός προγραμματισμός, μητρική υγεία, ισότητα των φύλων και βιώσιμη ανάπτυξη.

Με Ποιους Τρόπους Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Πληθυσμού

Φορείς και οργανισμοί σε όλο τον κόσμο, προεξέχοντος του ΟΗΕ, διοργανώνουν εκδηλώσεις και σεμινάρια σχετικά με τον παγκόσμιο πληθυσμό.

Στατιστικά & Ενδιαφέροντα Στοιχεία

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 10 εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι το 2100. Εκτός αυτής της πρωτοφανούς εκτίμησης, τα Ηνωμένα Έθνη παραθέτουν ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία για τον παγκόσμιο πληθυσμό:

• Χρειάστηκαν 12 χρόνια για να αυξηθεί ο παγκόσμιος πληθυσμός από επτά σε οκτώ δισεκατομμύρια.
• Θα χρειαστούν περίπου 15 χρόνια —μέχρι το 2037— για να φτάσει ο παγκόσμιος πληθυσμός τα εννέα δισεκατομμύρια, ένα σημάδι ότι ο συνολικός ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού επιβραδύνεται.
• Το Πριγκιπάτο του Μονακό είναι από τις πιο πυκνοκατοικημένες χώρες στον κόσμο. Το 2016, η καταγεγραμμένη πυκνότητα πληθυσμού ήταν 25.411,4 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
• Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση είναι περίπου 63 έτη, σχεδόν 10 χρόνια κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
• Περισσότερα αγόρια γεννιούνται παγκοσμίως από ό,τι κορίτσια (για κάθε 100 κορίτσια που γεννιούνται, υπάρχουν σχεδόν 106 αγόρια), αλλά οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες σχεδόν παντού στον κόσμο.
• Λόγω της δημογραφικής αλλαγής, το ποσοστό των ατόμων σε ηλικία εργασίας στην ΕΕ μειώνεται, ενώ ο σχετικός αριθμός των συνταξιούχων αυξάνεται.
• Ενώ σχεδόν 29 στους 30 ανθρώπους παραμένουν στη χώρα γέννησής τους, όλο και περισσότεροι άνθρωποι μετακινούνται πέρα από τα σύνορα.
• Η πανδημία COVID-19 είχε μετρήσιμο αντίκτυπο στον πληθυσμό, ιδίως στα ποσοστά θνησιμότητας. Από την έναρξη της πανδημίας, περισσότεροι από δύο εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την ασθένεια στην Ευρώπη.
• Η Ινδία και η Κίνα αποτελούν, με διαφορά, τις πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου, με κατά προσέγγιση 2,8 εκατομμύρια ανθρώπους!

Τρόποι Συμμετοχής

Μπορείτε να ερευνήσετε για τις σχετικές εκδηλώσεις, αφιερώνοντας λίγο χρόνο για να σκεφτείτε τη θέση μας στον κόσμο. Παράλληλα, μπορείτε να παρακολουθήστε ένα ντοκιμαντέρ ή διαβάστε για την αύξηση του πληθυσμού σε περιοχές του πλανήτη και τα ζητήματα αυτών των κρατών.

Η Υπογεννητικότητα της Ελλάδας σε Αριθμούς

Τα τελευταία χρόνια, είναι γεγονός ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας συρρικνώνεται. Τα άτομα που γεννιούνται στη χώρα ή μεταναστεύουν σε αυτή από άλλες χώρες είναι λιγότερα από εκείνα που φεύγουν από τη ζωή και από εκείνα που μεταναστεύουν σε άλλες χώρες. Ταυτόχρονα, ο πληθυσμός της εξακολουθεί να γερνάει. Στην πράξη, αυτό σημαίνει άμεσος αντίκτυπος στην οικονομία, το παραγωγικό δυναμικό, το ασφαλιστικό σύστημα και την κοινωνική συνοχή.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο Worldometrics, παρατίθενται στη συνέχεια ορισμένα σημαντικά στατιστικά αναφορικά με το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα και επιμέρους παράγοντες που επηρεάζουν την ελληνική κοινωνία:

• O πληθυσμός της Ελλάδας είναι στα 9.897.115, παρουσιάζοντας μεταβολή −0,42% σε σχέση με πέρυσι.
• Όσον αφορά τον Συνολικό Δείκτη Γονιμότητας στην Ελλάδα, βρίσκεται στις 1,3 γεννήσεις ανά γυναίκα το 2026, ένα ποσοστό πολύ χαμηλότερο από το κατώτερο αποδεκτό (2,1).
• Από τη δεκαετία του 1950, όπου το προσδόκιμο ζωής βρισκόταν στα 66,2 έτη και για τα δύο φύλα, το 2026 βρίσκεται στα – με σημαντική αύξηση – 82,4 έτη. Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο, σε συνάρτηση με τη χαμηλή υπογεννητικότητα, η Ελλάδα καθίσταται ως μία χώρα που «γερνάει» σημαντικά.
• Επί του παρόντος, το 90% του πληθυσμού της Ελλάδας είναι αστικός (8.903.829 άτομα το 2026). Η αστικοποίηση έχει συμβάλλει (μεταξύ άλλων) στην εξάλειψη του αγροτικού τομέα, που είναι εξαιρετικά σημαντικός για τη χώρα. Παράλληλα, ο υπερπληθυσμός στα μεγάλα αστικά κέντρα σχετίζεται με πολύ υψηλά ενοίκια, δυσκολία στην εύρεση εργασίας και επιβάρυνση του αστικού ιστού.

Τα παραπάνω δεδομένα, παρόλο που δεν περιλαμβάνουν ολόκληρο το φάσμα του δημογραφικού ζητήματος στην Ελλάδα, αποτυπώνουν με σαφήνεια καίρια ζητήματα, τα οποία συμβάλλουν στη ζοφερή κατάσταση που βρίσκεται η χώρα.

Πηγές: nationaldaycalendar.com, un.org, unric.org, worldometers.info

Διαβάστε επίσης:

4 Ιουλίου 2026: Διεθνής Ημέρα Συνεταιρισμών

3 Ιουλίου: Διεθνής Ημέρα Χωρίς Πλαστική Σακούλα

Από το Ρόσγουελ μέχρι σήμερα: Μια παγκόσμια ημέρα των ανεξήγητων φαινομένων

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr